Bota e Gruas Shqiptare-Nje Vellim ne Rumanisht

Poezie albaneză din Statele Unite ale Americii

Merita Bajraktari McCormack


FERESTRELE SUFLETULUI
DRITARET E SHPIRTIT



Traducere în limba română de Albert Voka

Bukuresht, 2006


Biblioteca: Diaspora albaneză
Redactor: Baki Ymeri
Corector: Paula Covalciuc
Coperta şi tehnoredactare: Mihnea Gafiţa

Ediţie electronică realizată în colaborare cu Uniunea Culturală a Albanezilor din România
Botim elektronik i realizuar në bashkëpunim me Bashkësinë Kulturore të Shqiptarëve të Rumanisë

Adresa autorului:
jmrome94@aol.com
albanianw@yahoo.comwww.albanianliterature.org
Adresa traducătorului:
bukureshti@yahoo.com
www.albanezul.blogspot.com
Farmecul drumului spre stele
Magjia e rrugës për në yje

Ce este poezia? Glasul inimii, florile de liliac, sau sunetele dorului? Ce a creat omul mai întăi, întreabă poetul: rugăciunea sau poezia? Dacă a creat rugăciunea, ea este prima şi cea mai modestă formă a poeziei care i se adresează Domnului. Dacă a fost poezia ca prima creaţie, ea este o formă a rugăciunii, înaltă artistic, care i se adresează omului pentru a-l face Domn. Creează emoţie frumoasă, iubire şi lumină pentru întunecările interioare, spaţiu pentru plimbările sufletului, noapte pentru a se odihni temporar sau pe veci.·

Concomitent cu o serie de visătoare inspirate, Merita Bajraktari McCormack este una din cele mai distinse poete ale diaporei albaneze. După Koçi Petriti, “Poemele sale cuprind dorul unui suflet sensibil: Tu să te înnebuneşti după mine şi eu să mă-nnebunesc după tine. Ea este chemarea unei iubiri profunde, care în totalitatea ei i se adresează atât unei persoane, cât şi unui fluviu, unui ţărm, unei ţări întregi. Merita este un suflet poetic care căută metafora fluviului locului de naştere pe malurile unui fluviu străin”, neuitând niciodată dorul de acasă. Ea este poezia unei sensibilităţi profunde care aduce bucurie în suflet, o carte care te învaţă să te bucuri de viaţă: să nu fii trist, să nu cazi în poala cuvântului amar, să căuţi frumosul, să râzi după petalele florilor, a albinei, a păsării. Eu sunt ca porumbelul, spune poetesa, care şi-a luat calea exilului, setoasă de a comunica două cuvinte în limba maternă, chiar şi prin intermediul telefonului.

După Zhuliana G. Iorganxhi, glasul Meritei este un glas liniştit şi dureros. Este glasul inimii unei femei, a unei mame tinere în cotidianul ei, cu visurile, tristeţile, grijile şi bucuriile, cu supărările şi dorul arzător pe care îl exprimă aşa cum îl simte, uşor şi fără zgomot. Ochiul ei nu trece indiferent în nici-o clipă, prin faţa copiilor ei şi a altor persoane. Ea este dorul şi dragostea pentru patria care a rămas în depărtare, acolo unde sunt părinţii, fraţii, sora, prietenii vechi ai copilăriei şi tinereţii. Merita este un suflet arzător care se exprimă prin intermediul înlăcrimării şi durerii pe care le simte oriunde şi în orice zi de sărbătoare şi bucurie. După Pëllumb Kulla, poezia ei este o urare caldă şi sinceră. Ea este o fiinţă inspirată pe care o găsesc după atâţia ani în Long Island, SUA, înconjurată de copii ei minunaţi, alături de soţul ei John, totdeaună cu o carte în mână, şi în fine, din ce în ce mai des, însoţită de pana ei inspirată.

Savurând poemele Meritei, constatăm că ele izvoresc dintr-un suflet inspirat, dar zbuciumat, delicat şi sensibil. Poezia ei împrăştie şoapte de îndrăgostiţi care curg ca un fluviu de lumină, care ne face mai buni şi mai generoşi. Merita este o lumină de bunătate şi iubire. Cei care au cunoscut/o au constatat că sunt frumoase versuri care trezesc emoţii, o poezie care îţi cutremură sufletul, care transmite acea delicateţe de sentimente pe care le trăim şi noi, o fiinţă frumoasă şi foarte iubită, un suflet calm şi dimensionalmente foarte mare. Ce sentimente înalte umane şi nobile au poemele tale şi cât dor pentru apropiaţii tăi! Sunt versuri care curg cu naturaleşţe dulce şi cu o duioşie care rămâne mereu vie în amintire (Agim Bacelli). Deşcifrănd inspiraţia dumitale am constatat că ai o poezie foarte intimă şi foarte sensibilă (Valter Lazeri). Astfel sunt surorile noastre în diasporă: valori literare cu o intenzitate înaltă a sensibilităţii.

După Schopenhauer, Poezia este ca visul: o asociere liberă de imagini. Patroana Ferestrelor sufletului este o scânteie care te cucereşte din prima lectură. În original versurile sale sunt înzestrate cu rimă. În traducere liberă, ele dovedesc că autoarea ştie să pună stăpânire pe inima şi minte. Creaţia ei este un fel de nebunie divină care rămâne în amintire ca un cântec al iubiri faţă de copii, pomi, flori, pasări. În unele poeme scurte defilează filosofia vieţii, Merita devenind un om al tuturor ştiinţelor. Ea ştie cum se menţine echilibrul vieţii, care nu e stâpânul tău, fiindcă Domn al ecuilibrului /Eşti numai tu! (Ecuilibru). Ea ştie că dacă Ne trezim din neant/ În spaţiul gol al disperării/ Ochii întunecaţi de lacrimile dorului/ Şi de străzile uitării./ Nu ştim ce căutăm în această lume/ Sfârşitul sau începutul? (Lume mincinoasa). Iată Două lumi desfigurate/Două vieţi, două visuri/Două inimi două iubiri/ De dragul cui au devenit cenuşă? (Două vieţi)

Deşi ţesută în unele cazuri în vers clasic, poezia lui Merita este o poezie modernă. Fidelitatea, vitejia, cinstea, cuvântul dat, sunt unele din cele mai admirabile trăsături ale sufletului albanez: Firele pânzei Penelopei moderne/ Sunt electroni în spaţiu/ Împletesc şi despletesc (Ţes şi desţes) pânză de cuvinte/ Pentru Odiseu pierdut printre valuri (Penelopa modernă). Iată cum vine poezia diasporei albaneze şi în România! Este prima poetesă albaneză care apare cu o carte în limba lui Eminescu: Tu deseori vii fără să baţi/ Din când în când ca o furtună nebună/ Vânturi puternice duci cu sine/Pe care le transformi în vijelie/ Răpeşti orice găseşti în faţa ta/ Umpli fluviul tău care demult a murit/ Şi fugi apoi uitând/ De izvorul ce-ţi a stins setea de viaţă. (Tu vii la mine). E bine să spui cu puţin mult, să simţi mult şi să sporeşti valorile naţionale şi prin cuvânt, pentru că numai aşa poţi ajunge la stele.

Baki Ymeri
Magjia e rrugës për në yje
Farmecul drumului spre stele

Ç’është poezia? Zëri i zemrës, lulet e jargavanit apo tingujt e mallit? „Cilën krijoi më parë njeriu, lutjen apo poezinë? Nëse krijoi lutjen, ajo është forma e parë dhe më modeste që i drejtohet Zotit për t’i kërkuar ndihmë, mëshirë, njohje të jetës dhe të vdekjes, fat. Nëse u krijua poezia e para, ajo është një formë e lutjes, e lartë artistikisht, që i drejtohet njeriut për ta bërë Zot, i kërkohet emocioni i bukur, dhimbje për të përsosur vetveten, dashuri dhe dritë për terret e brendshme, hapësirë për endjet e shpirtit, natë për t’u çlodhur përkohësisht ose përjetë”.·

Paralelisht me një serë ëndërrimtaresh të frymëzuara, Merita Bajraktari McCormack është njëra ndër poeteshat më të shquara të diasporës shqiptare. Sipas Koçi Petritit, vjershat e saj përfshijnë mallin e një shpirti të ndjeshëm: Ti të marrosesh pas meje e unë të çmendem pas teje. Ajo është ftesa e një dashurie të thellë, e cila në totalitetin e saj i drejtohet sa një personi po aq edhe një lumi, një bregu, një atdheu të tërë. Merita është një shpirt poetik e cila kërkon metaforën e lumit të vendlindjes në brigjet e një lumi të huaj, duke mos e harruar kurrë mallin ndaj shtëpisë. Ajo është poezia e një ndjeshmërie të thellë që ta lumturon shpirtin, një libër që të mëson ta gëzosh jetën, të mos jesh i shqetsuar, të mos biesh në prehërin e fjalës së hidhur, të kërkosh të bukurën, të admirosh petalet e lules, të fjalës, të bletës, të zogjve. Unë jam si pëllumbi, thot poetesha që ka marrë rrugën e mërgimit, e etshme për të komunikuar dy fjalë në gjuhën amtare, qoftë edhe nëpërmjet telefonit.

Sipas Zhuliana Iorganxhiut, zëri i Meritës është një zë i qetë dhe i dhembshëm. Është zëri i ëmbël i një gruaje, i një mamaje të re në përditshmërinë e saj, me ëndërrat, shqetsimet, brengat dhe gëzimet, me hidhërimet dhe mallin përvëlimtar të cilin e shpreh ashtu siç e ndjen, qetë dhe pa zhurrmë. Syri i saj nuk kalon indiferent në asnjë çast përpara fëmijëve të saj dhe personave të tjerë. Ajo është përmallimi dhe dashuria për atdheun që ka mbetur në largësi, atje ku janë prindërit, vëllezërit, motra, miqët e vjetër të fëmijërisë dhe rinisë. Merita është një shpirt i përflakur që shprehet nëpërmjet lotit dhe dhembjes të cilën e ndjen kudo dhe në çdo ditë feste e gëzimi. Sipas Pëllumb Kullës, poezia e saj është një përgëzim i ngrohtë dhe i sinqertë. Ajo është një qenje fisnike e frymëzuar, të cilën e gjen në Long Island të Amerikës, e rrethuar nga fëmijët e saj të mrekullueshëm, pranë shoqit të saj John, gjithmonë me një libër në dorë, gjithnjë e më shpesh në shoqëri të penës së saj të frymëzuar.

Duke i shijuar poemat e Meritës, konstatojmë se ato burojnë nga një shpirt i frymëzuar, i përbujshëm, delikat dhe i ndjeshëm. Poezia e saj shpërndan përshpëritje dashurie që rrjedhin si një lumë drite, që na bën më të mirë dhe më të njerëzishëm. Merita është një dritë mirësie dhe dashurie. Ata që e kanë njohur kanë deklaruar se frymëzimet e saja janë të bukura dhe se zgjojnë emocione, se poeza e saj që ta trondit shpirtin, transmeton mendime, kujtime dhe sentimente, se ajo është një qenje e bukur dhe e dashur, një shpirt i ngrohtë dimensionesh të mëdha, se ndjenjat e saja janë të larta e fisnike. Sipas Agim Bacellit, vargjet e saja të joshin ngase rrjedhin shumë natyrshëm dhe me ëmbëlsi. Janë frymëzime që mbeten përherë të gjalla në kujtime. Duke e deshifruar shpirtin e saj, Valter Lazeri konstaton se ajo ka një poezi shumë intime dhe shumë të prekshme. Të këtilla i kemi motrat tona në diasporë: vlera letrare me një intensitet të lartë të ndjeshmërisë.

Sipas Schopenhauerit, Poezia është si ëndrra: një shoqërim i lirë përfytyrimesh. Pronarja e Driatereve të shpirtit është një shkëndijë që të përvetëson nga leçitja e parë. Në original vargjet e saj janë të pajisura me rimë. Në përkthim të lirë, ato dëshmojnë se autorja din ta zotërojë zemrën dhe mëndjen. Krijimtaria e saj është njëfarë dalldisje hyjnore që mbetet në kujtesë si një këngë e dashurisë ndaj fëmijëve, fjalëve, pemëve, luleve, zogjve. Në disa poema të shkurta defilon poezia e jetës, Merita duke u bërë një njeri i të gjitha shkencave. Ajo din se si mbahet ekuilibri i jetës, ekuilibër që s’është zotëruesi yt, ngase Zot i ekuilibrit je vetëm ti (Ekuilibri). Ajo e din se po qe se zgjohemi nga kotësia në hapsirën e zbraztë të dëshprimit, me sy të terratisur nga lotët e mallit dhe rrugët e harresës, nuk dimë se ç’kërkojmë në këtë botë, fillimin a po mbarimin (Botë gënjeshtare). Ja pra se si duket bota gënjeshtare e kësaj bote: Dy botë të shembura, dy jetë/ Dy ëndërra, dy zemra, dy dashuri/ Që për hirë të dikujt janë shndërruar në hi (Dy jetë).

Edhepse e thurrur në disa raste në vargun klasik, poezia e Meritës është një poezi moderne. Besnikëria, trimëria, nderi, fjala e dhënë, janë disa nga vetitë më të admirueshme të shpirtit shqiptar: Fijet e pëlhurës së Peneëopës moderne/ Janë elektronë në hapësirë/ Thurin e ndërthurin pëlhurë fjalësh/ Për Odisenë e humbur mes valësh (Penelopa moderne). Ja pra se si vjen poezia diasporës shqiptare edhe në Rumani! Merita është poetesha e parë shqiptare të cilës i botohet një libër në gjuhën e Emineskut: Ti shpesh vjen pa trokitur/ Herë herë si studi e marrë/ Erëra të forta sjell me vete/ Tufan e bën, mbart acar/ Rrëmben me vete ç’gjen përpara/ Mbush lumin tënd prej kohësh të vdekur/ E ik pastaj me vrap, pa menduar/ Për burimin që dha ujë kur ti ishe etur (Ti vjen tek unë). Është mirë të thuash me pak shumë, të ndjesh shumë dhe të shtosh vlerat kombëtar edhe përmes fjalës, ngase vetëm kështu mund të arrish në yje.

Baki Ymeri
CUVÂNTUL
(Fjala)

Cuvântul amar mi-a venit alergând
Şi a cerut să intre în vers.
Ca un pas care nu intră nu iese,
A rămas îngheţat pe mal.
N-a mai curs ca un cuvânt bun
Mi s-a învârtit în mâini, în gură,
Şi l-am lăsat acolo să fugă
Fiindcă nu îmi plăccea acel joc.






























CLIPA DE DOR
(Çast malli)

Ce repede, dorule îndepărtat, nevăzut/neprivit,
Ai pătruns în inima mea şi ai devenit ca un rid?!
Cu lacrimi, amintiri, foc nebun de neiertat,
Toate sin tine cum de mi le-ai aruncat!
(M-ai răpit ca un hoţ ,
M-ai ars în flăcări, m-ai făcut un nimic!)
Fugi de mine, dor al îndepărtării, suflet rănit,
Lacrimile uscate ca un fluviu mi le ai trezit!
Sunt obosit de tine, dor arzător,
M-ai făcut un suflet hoinar, călător de dor!

DACĂ CUVÂNTUL MEU ÎN VERS
(Nëse fjala ime në varg)

Dacă prin cuvântul meu
Cu versul simplu
V-am adus surâsul,
Şi mă simţiţi părtaş lui
Şi bucuriei acestui moment
Pe care voi îl numiţi vers.

Lumină am luat dinlăuntru
Şi vi-o aduc cu versuri în prag
Dacă şirul cuvintelor
Aduce durerea, dorul,
Lacrima, tristeţea, despărţirea,
Simţiţi-mă, cu voi sunt în orice clipă

Prieteni buni, nicicând să nu uitaţi
V-am dăruit sufletul meu - carte deschisă
Cuvintele scrisa lui răspândind.
CUM POT SĂ-I SPUN INIMII
(Si mund t’i them zemrës)

Cum pot să-i spun inimii, taci?
Cum pot să-i spun sufletului, să nu suferi?
Cum pot să opresc mâna versuri să croşeteze,
Când nebuneşte de tine m-am îndrăgostit?
VREAU SĂ FUG
(Dua të ik)

Era doar un vis
Când vedeam înflorire
Zori înflăcărate
Apus nicicând în sufletul meu.
Acum sunt în miezul întunericului
Deloc nu mai văd flori deschise
În afară de ştire, otravă ce
Sufletul mi-l sfâşie
Şi ridic ochii spre cer,
Ce ţi am mai făcut, Doamne?!
Durerea mi s-a transformat în munte
Ucisă mi-a fost inima chiar azi
Şi vor spune deştepţii -
E meserie uneori să fii deştept -
Va trece faza şocului
Şi se întoarce ea din nou printre noi
Să mă-ntorc oare
Să vin surâzând bucuroasă
Când vestea, tremurul,
În mijloc m-au rupt...?!
Aş vrea să am
Un pumn de cuvinte de spus,
Să rup telefoanele
Să arunc computerele în mare
Să aduc evul mediu din nou
Vreau să-ntorc ignoranţa
Vreau să nu mai ştiu, să pier
Dincolo
Ţipete să trimit
Lumea să audă plânsul meu
Dumnezeule, de ce m-ai pedepsit,
Ce ţi-a mai făcut sufletul meu?
ÎMI TREBUIE
(Më duhet)

Îmi trebuie să vers în mare
Marea durere, muntele meu plin de griji
Să deschid ferestrele sufletului
Să aştept prima rază din zori
Să simt aerul proaspăt
Între fulgi de zăpadă să mă albesc
Să reîncep
Să nu mai uit
Că există Dumnezeu,
Să dorm şi să mă scol printre vise
Să trimit prima pasăre în orice dimineaţă
Să merg pe valea mea liberă
Să simt pe deplin mireasma de rouă
Vreau să mai văd undeva departe pomul
Care a-nflorit mă aşteaptă plin de petale
Să alerg ca odinioară copil,
Să cad şi să mă ridic, fără lacrimi...
DOR
(Mall)

Dorul pentru tine cu grijă îl păstrez
În sufletul meu ai un colţ al tău
Dar azi dorul ca focul m-a ars
Te caut acum printre versuri,
Unde eşti?
TREI CUVINTE
(Tre fjalë)

Trei cuvinte am găsit azi pe masă
Scrise pentru mine I love you,
Şi eu la fel pe aceeaşi masă
I love you!
CULORILE
(Ngjyrat)

Între noi nu există culoare neagră
Tristeţea n-are ce căuta printre noi
Albul minunat printre noi luceşte
Ca puritatea sufletului care supravieţuieşte
Printre noi verde şi roz
S-au sărutat nebuneşte în prima noapte
Când iubirea a radiat ca aur...

Cu noi se mişcă stelele când ne sărutăm
În vise între roşul şi galben înnotăm
Şi în culori dulceaţa iubirii o trăim
Când ne scăldăm în această cascadă de lumini
Fericirea vine printre culori.
VINO CU MINE
(Eja me mua)

Dacă vrei stelele acoperiş
Luna mantie de iubire
Pământul pat de îndrăgostiţi
Pasiunea noastră focul tinereţii
Vino inimă cu mine.

Dacă vrei săruturi să-mi dai
Buzele în foc să le atingi
Sângele sub vine sâ-l simţim
Sufletele de dragoste să ne ardă,
Şi vino să-mi spui că mă iubeşti!

Dacă vrei inimile să le unim
Să simţim iubire prin vine
Tu să te-nebuneşti după mine
Eu să îmi pierd capul după tine
Vino!
DACĂ ŢI-E DOR DE MINE
(Në ke mall për mua)

Dacă vrei să smulgi dorul din mine
Nu te sui pe munte, vântul nu mă aduce
Nu aştepta să vin cu soarele
Nici cu visul în miez de noapte
Sunt atât de departe şi nu mai vin
Dorul şi îndepărtarea ne-au ars
Suflet şi inimă plâng împreună.

Dacă vrei dorul să-l topeşti
Să aduci surâsul pe buzele mele
Să mă vezi un pic pe mine
Nu mă pierde, nu tace!
Dacă vrei mierea să îndulcească
Apa izvorului setea să ţi-o stingă
Fă-mi sufletul să bucure inima
Te iubesc, spune-mi!
SOARELE MEU
(Dielli im)

Soarele meu nu se naşte în zori
Nici nu apune în seară
Soarele meu s-a născut deodată cu mine
În ianuarie, pe zăpada care cădea
Soarele meu străluceşte perpetuum
În orice celulă a mea, în orice culoare
În orice punct de orizont
Orient, Occident, Nord, Sud,
Soarele meu a strălucit la mine tocmai atunci
Când Dumnezeul cel mare a ordonat: Fă-te Om!
UNIREA PARALELELOR
(Bashkim paralelesh)

Paralelele merg drept
nicicând nu se unesc!
Unirea lor,
e un vis, au spus!
O linie - corb negru,
încărcat de culoare.
Alta – albă ca zăpadă,
pe negrul singur nu l-a lăsat!

Ani la rând culorile s-au aşezat
paralel,
Cu imaginea permanentă,
alb-negru,
Până când miracolul s-a înfăptuit,
una în cealaltă s-a vărsat
Şi lumea pănă la urmă
a gustat şi culoarea gri!...
LUMEA DE FEMEIE
(Botë gruaje)

Cine a cunoscut sufletul cel mare
Cine a intrat în lumea feminină
Şi sufletul său acolo nu l-a lăsat
Cine a înţeles Lumea femeii?
CUNOSC O FEMEIE
(Njoh një grua)

Cunosc o femeie, cunosc un suflet
Cunosc o inimă cât o lume
Cunosc o mamă minunată
Cunosc un suflet plin de lacrimi

A deschis porţile când i l-au închis
A deschis inima când i l-au luat
A deschis sufletul când i l-au ucis
A împărţit lumină când i l-au furat.

A şoptit mii de cuvinte
E îndulcit mii de inimi
Dar când inima ei cerea
Nimeni nu şi a mai amintit cine e femeia.

Este o lume minunată
Să nu închideţi cuvântului poarta
lumina inimii să nu o stingeţi
Dăruiţi iubire ca să o atingeţi!

Cunosc o mamă, cunosc un suflet
Cunosc o soră îngerească
Nu uitaţi răpitori de suflete
Lumea ei feminină!
OCHI DE COPII
(Sy fëmijësh)

Aţi văzut
Cum iau strălucire divină
Ochii copiilor când râd
Când un surâs dulce
Alină durerea din suflet de mamă

Când marea cu soarele se unesc
În acei ochi cu privire îngerească
Mama prinde clipa şi nu vrea s-o piardă
Fiindcă nu există ceva mai frumos
decât bucuria copilărească.
REGRET
(Pendim)

Când iubirea mea pentru tine se stinge,
Când uit să mă gândesc la tine zilnic,
Iartă-mă, Doamne!

Când răul din mine nu-l pot îndepărta,
Şi numai la mine mă gândesc,
Iartă-mă, Doamne!

Când râd de slăbiciunea altuia,
Şi pentru mine o folosesc,
Iartă-mă, Doamne!

Când mă gândesc pe cine îl iubeşte mai mult
Prietena mea, pe mine sau pe alţii,
Dumnezeule, miluieşte-mă!

Când pe mine mă obosesc, trupul mi-l-ndoiesc,
Când dăunez templului tău,
Doamne, Te rog iartă-mă,
Dă-mi mână, ca lumina s-o văd!

Când inima ţie nu-ţi-o deschid,
Când pe nevrednic îl fac amic,
Pedepseşte-mă, Dumnezeule!
„PRIMUL” ŞI „ULTIMUL”
(„I pari” dhe „i fundit”)
(Despre „secretarii” care vroiau să ne „înfundă”)

Tu – oricine!
Noi – nimeni!
Tu – pe deplin!
Noi – din ce în ce mai goi!
Tu în picioare,
Alţii sub câlcâi
Şi spuneai:
„Ce pot câştiga de la voi?!”
Tu – primul,
Noi la fund rămaşi...
Numele tău nicăieri nu lipseşte.
Tu de găsit eşti dintotdeauna...
Pe nouă distruşi ne laşi!
Tu – bunul, ascultatul,
Ascuţitător de sabie!
Noi bătuţi şi rupţi,
Aruncaţi de colo-colo!
TRANSFORMARE
(Transformim)

Soarele dimineţii acum nu-l mai văd
Intrând prin ferestre ca odinioară plin de lumină
Nici de apusul cel aurit nu mă bucur
Acum totul salut cu lacrimi...

Geanta s-a umplut din nou,
Dar nu, de podoabe ca odinioară...
Cafea amară pregătită pentru mine
A prins cheag şi atârnă ca o piatră...

Toata fiinţa mea delicată,
În perete îngheţat s-a transformat!
Visele, dorinţele, gândurile, totul
Doar o zi a durat ca să fie prăbuşite!...
CÂNTECELE MELE
(Këngët e mia)

Cântecele mele,
Rămase frumoase
Prin tufişurile sufletului meu
Ca nişte frunze galbene
Sub pământul îngheţat de iarna
Uitat ani de-a rându
De anotimpurile stropite
În culorile lor împodobite
Cântecele mele
Ascunse uşor uitate
Înşirate ca frunzele unei cărţi uriaşe
În sufletul meu pribegit
Mi-aţi venit ca un izvor, pe neaşteptate
Şi mi aţi luat totul
Cântecele mele învolburate
Ce dorul de locul de naştere mi l-a scos!
NU POT SĂ SPUN NU!
(S’mund të them Jo!)

Îţi văd acei ochi frumosşi
Care râd şi strălucesc
Văd doi ochi coloraţi
Care inima mi-o răpesc
Tu aştepţi de la mine iubire
Toate le aştepţi de la mine
Fără tine nu am nimic:
Totul mi-ai încredinţat
De la mine ia cel mic
Toata puterea pentru a trăi
Ma chinuit azi când am greşit
Dar pentru fiul meu cel mic
Iertare azi am cerut
Nu puteam să spun nu
Celor doi ochi coloraţi
Cine e mamă
Ştie că trebuie probat!
BUCATELE MELE
(Copëzat e mia)

V-am adunat bucatele mele,
Una după alta în şir v-am pus
Apoi cu voi un zid am construit
Puternic l-am făcut, puternic de cetate.
V-am văzut bucatele mele
Cum aţi mai stat aşa frumos,
În rând una după alta
Legate în acel zid de cetate
Dar într-un moment
Bucatele mele,
Aţi căzut toate o dată
În zece alte bucăţi v-aţi împărţit
V-am văzut că boabe de nisip aţi devenit
Apele lumii mai încolo v-au dus
Cu lacrimi v-am plâns, v-am căutat
Cautându-vă atât de mult am obosit.
DE CE AI RĂMAS AŞA
(Përse mbete kështu)

Dar ce-ai mai avut măi ceafă
De ai rămas aşa
Blocată întreagă,
Strâmbită într-o parte?
Încerc să te văd în spate
Şi rămân la o parte
Pănă în prezent?
Capului m-am închinat
Pentru ceafa cea biată
Nici nu mi-am adus aminte
Când mi-ai rămas
Astfel strâmbită
Capul nu mai merge
Cu ceafă rănită
Vindecă-te măi ceafă!
Capul cere iertare
Ceafă groasă
Dăi lumina verde de ieşire!
CEA DIN URMA LACRIMĂ
(Loti i fundit)

Cea din urma lacrimă,
Ochiului obosit i-a spus la revedere!
A curs încet încărcată cu regrete,
Pe pârâul deschis ani de-a rându
Pe pielea aspră, ciudat argăsită
De dorul, dragostea
şi toata tristeţea supărării...
Toţi adunaţi, rupt sufletul şi-au lăsat,
Doar ochiul a rămas viu,
Pănă când lacrimile au secat.
Ca un cortegiu de funeralii,
încet s-a scurs pe „părăul” cea din urmă lacrimă,
Parcă avea frică să nu trezească sufletul,
Care tăcut a rămas
ani de a rându...
Încet căzu lacrima, fără zgomot,
Dar pământul s-a clătinat...
Numai inima nu s-a trezit,
Fiindcă s-a transformat în piatră...
ZBOR PESTE CERUL VOSTRU
(Fluturim mbi qiellin tuaj)
Pentru fetele şi femeile listei electronice
„Teuta albaneză”
Azi am văzut surorile mele
Pe releele întinse
Împrejurul lumii
Peste cerurile noastre
Când am zburat
În gând ve-ţi spune, ce glumă
E asta? De unde ai apărut
În aceste ceruri înalte?
Dar mai întâi ascultaţi-mă,
Citiţi-mă rând după rând!
V-am căutat şi v-am găsit
Am văzut de sus oraşele
Aminte mi-am adus
De numele voastre
Aţi simţit bătăile ritmice în inimă?
De văzut v-am văzut
Am căutat luminile acolo
Unde am văzut strălucire
Şi lumină peste lumină.
Am simţit, acolo eraţi voi,
Surorile mele, cele
Care cuvântaţi zi de zi cu mine.
Am simţit şi eu urarea voastră
Aici în acest cer european de iarnă
V-am tranmis felicitările mele
Cu PIN bucăţi de nori
Nu v-au venit oare de sus
Ca nişte bulgări de zăpadă?
DĂ-MI
(Më jep)
Dă-mi o rază de lumină, un semn
Trimite-mi un sărut în aer!
Când am împărţit drumurile durerii
Am aflat că: Ne-am despărţit
Înainte de răsărit de soare Nu mă uita niciodată!
Ne-am îmbrăţişat nebuneşte în zori
Am muiat mâinile în iarba brumată
Nu uita niciodată
Că am lăcrimat în apus.
Trimite-mi o rază de la mama luminii
Dă-mi un sărut să te simt
Dă-mi un semn pe calea zilei
Trezeşte-mă din somn,
Spune-mi unde să te găsesc!
Scutură-mă din visul cel vechi
Dă-mi drum speranţei, un cuvânt
Dăruieşte-mi în zori,
Poate ne vom îmbrăţişa din nou
Când eram nedeslipiţi
Aduţi aminte?
I LOVE YOU, TOO!!
Fiului meu K.J.F.
Ştiţi ce mi s-a întâmplat azi?
Tocmai ca odinioară în tinereţe
Mă vrea, nu mă vrea, cu petale de flori
Vroiam să ştim dacă ne iubeşte cineva.
Dar azi petalele nu erau în mâinile mele
Altcineva le trăgea una după alta
Mă vrea nu mă vrea, spune un glas frumos
Şi în fine s-a bucuratr
Când a văzut că nu a rămas nici una.
Mă vrea! Nu mă vrea!
Mamă mă vrei?
A strigat bucuros fiul meu,
Ochii plin de bucurie şi iubire
I love you, too Mom, mi-a spus,
Şi a zburat bucuria vieţii mele.
Cum să nu mai scriu două versuri pentru cel
Care mi-au umplut viaţa
Cu mulţumiri şi rugăminţi
Din sufletul meu,
Doamne cel Adevărat,
Pentru copii mei şi ai Tăi!
CÂND MOARE ŞI SE STINGE SPERANŢA
(Kur vdes e ngjallet shpresa)
Când moare speranţa
Fuge şi lumina
Care pe suflet îl conduce
În orice vis frumos
Tot cea ce opreşte mişcarea
În umbra speranţei moarte
Înconjoară tot cea ce vrem noi.
Când învie speranţa
Fie şi un cuvânt
Frumos şoptit în ureche
Prin telefon sau ecranul mic
De mii de kilometri la tine ajuns
Atunci scântei de lumini se aprind din nou
Omul cu adevărat ajunge să-nţeleagă
Că viaţa sa, de Dumnezeu dăruită
În Cinstea Lui trebuie cu speranţă s-o trăiască.
CEA DIN URMA POEZIE A MEA
(Poezia ime e fundit)

Printre versuri inima mea
V-am adus-o curată.
Şi vouă tuturor v-am făcut-o cadou.
M-aţi văzut cum am râs, de dor cum am plâns,
Dorul cu voi pentru voi azi am împărţit!
Acum, când inima între versuri am lăsat-o,
Nu ştiu cât de frumos cântec am compus...
Trecutul trist, ştiu a rămas în urmă,
Ca apele unui fluviu curge timpul înainte,
Cu poezie v-am aşteptat, cu claritate,
Acolo am pus sufletul care vă vorbeşte sincer
Cu versul care răsare din inimă,
Câteva clipe de relaxare am adus printre voi!
CÂND SE PIERDE O INIMĂ
(Kur humbet një zemër)

Când se pierde o inimă
Parcă se duce speranţa,
Pe locul frumosului viu
Deseori găsesc tăcerea.
Tu te prinzi după un fir de lumină
Speranţă de viaţă cauţi să creezi
Inima pierdută te doare atât de mult
Încât nicicând nu o poţi uita.

Te rogi din suflet pentru linişte
Dar în agonia tristeţii trăieşti
În inima ta pierdutele deja
Cetăţi de amintiri trecute.

Te rogi ca rugăciunea să aibă răspuns
Să vină ca un fluviu învolburat
Inima pierdută să te găsească
Mierea vieţii să ţi se întoarcă
Să redobândeşti inima pierdută
Lumea ţi se va părea culoare deplină
Să găsim inimile, împreună să ne ţinem
Fiindcă nu suntem demult în această lume.
NE-AM PIERDUT DIN NOU
(Humbëm sërish)

Nu-ţi trebuie mult ca să mă găseşti
În orice trei secunde cu câte un mesaj
Dacă mă pierzi căută-mă mai rar
Fiindcă în orice secundă moare o imagine.
IARTĂ-MĂ!
(Më fal)

Iartă-mă, suflete drag
Că azi inima ţi am rupt-o,
Visul atât de frumos
Ţi-l-am transformat în disperare.
Acum văd
Îngerule cu suflet rănit
Cât de frumos
Cu litere mari ai scris
Mami, te iubesc!

Vai de mine biată
Mamă „încurcată”
Sute de nebunii azi
Inima mi-au cuprins.

Te rog, iartă-mă, inimă
Ochi frumos, înlăcrimat
Mami nu a mai venit lângă tine
Când te ai aşezat pentru a scrie.
Dar cuvintele tale,
Frumos scrise pe carton
Totdeaună inima şi casa
Pe veci au înfrumuseţat-o.
LIPSA DE SOMN
(Mungesë gjumi)

Miez de noapte...
Pruncul plânge,
Alergi primul tropotind,
Somnoroasă te urmez.
Ţii minte, iubite,
Mama ta ce a zis -
Cu copii v-aţi făcut,
Pentru voi somn nu mai este!
Am râs împreună
Şi am spus:
Nu-i nimic,
Azi prima rugăciune,
O spunem doar pentru somn.
UN SĂRUT
(Një puthje)

O, mami, îmi spui
Când mă urmăreşti ca un pui
Sărutul cel promis
De ce nu mi l-ai dat azi?
Repede am întors capul
Prinsă toata în vină,
Îmi cerea ceva ochii ei
Ca un cer în luna mai.

Odorul meu, suflet minunat
Cu ce te am întristat!
Iartă-mă că am uitat de griji
Să te sărut.
Dar tu nu ştii, mami,
De ce caut acel sărut?
Ca toate grijile zilei
Să ţi le alung.
NU CUMVA FLOAREA E SORA MEA
(Mos lulen kam motër)

Azi am văzut o floare tristă
I-am dat apă şi am rămas să văd
Dacă nu cumva frumoasa cu petale în creştere
Fusese ruptă de vântul cel tare.
Oh, ce m-a durut această floare aplecată,
Trupul ei nu era rupt
Dar când i-am văzut rădăcinile smulse
În sinea mea s-a răzvrătit o durere ascunsă.
Nu cumva această floare sunt şi eu
Cu rădăcini smulse de vântul pribegiei
Într-o ţară străină cu drumuri
întinse spre cele patru puncte cardinale!
DU-TE-VINO*
(Ikje-ardhjet)

Ce repede fug şi de neajuns
Minutele, orele, zilele şi nopţile.
Orice dute-vino, timpul preţios
Pe tăcute ne fură împreună cu viaţa.
Ştiu, nu ar avea înţeles această viaţă
Fără despărţirile noastre şi împreunările.
În ele ne-am pierdut şi găsit
De câte ori am împărţit lacrimile sau bucuriile.

Simt gustul amar al depărtării
Ca focul ce frânge inima
Care fuge spre întâlnire.
Şi dureros de dulce să stingă dorul.
Acum aştept întâlnirea cu tine
Fiindcă port lacrimi în ochi.
Am inima de dor pârjolită
Despărţirea e timp trecut.

* Glissando
FOC STINS
(Zjarr i shuar)

Foc stins, dor de necuprins
Flacără ai devenit, tu pe neaşteptate
O scânteie sau jar
În interiorul tău a rămas
Şi eu n-am ştiut.
Anii trecuţi,ploile dense
Nu te-au uitat şi nu te-au stins
Cănd ţi-am simţit focul fierbinte
Rana adăncă,suflet a trezit
Încerc să sting văpaia
Degeaba inima arde părjolită
Sufletul s-a întălnit cu trecutul
Şi s-a simţit împlinit.
ZI DE LACRIMI
(Ditë lotësh)

Încă o zi de lacrimi
Ce curg pe obraji ca ploaia
În faţa mea stelele zăpezii
Învărtesc hora neăncetat
Lacrima plănge iar zăpada răde
Se împreunează
Ar trebui mult timp
Una să devină mare
Alta,
Zăpada,
fluviu.
DORUL DE LACRIMI
(Meraku për lotët)

Mami,
Întreabă cel mic plin de dor
De ce obrajii tăi
S-au înlăcrimat
Şi ridurile frunţii
S-au adăncit.
Ţi-am spus suflete drag
Lacrima nu m-a crescut pe mine
Timpul în faţa lui în suflet
A venit primăvara pe care o iubesc.

Dar mai sunt şi astfel de zile
Cănd focul dorului arde
Şi obrazul devine părău
Pentru acest ochi care lăcrimează.
Nu te speria micuţule
Să şti că nu este lacrima plictiselii
Tot ce iese din sufletul meu
Este talaz de iubire
IMPOSIBILITATE
(Pamundësi)

Pe toate sunt aici adunate
Notele,chitara,pianul si violina
Căntareţii-prietenii mei
Numai căntecul şi-a luat cămpii

Şi a mai spus;
Nu vreau să fiu căntat astfel.
Cu voci răguşite şi inimi pribegite
Vreau să răsun acolo
Unde capul v-a căzut
Unde sufletul pentru Patrie nu s-a ars

L-am urmat căntecul,l-am rugat
l-am căutat obosiţi
dar degeaba, nu l-am ajuns
Ne-am intors unul căte unul
umiliţi
Buzele le-am muscat
şi lacrimi am înghiţit
FUGĂ
(Ikje)

Nu stiu vreo dată
Ca azi, să aflu pe nesteptate
Toate cuvintele şi rimele
Spre mine să năvălească

Nu cumva este veste îndepărtată
Sau acest anotimp încărunţit
Dar simt că azi dela mine
Totul, ah,totul a mai fugit.
TE GĂSESC ŞI TE PIERD
(Të gjej dhe të humb)

Cum te-am lăsat aşa ai rămas
De ani prăfuit
Te-am găsit şi din nou te-am pierdut
Am rămas cu sufletul rănit.
EU ŞI TU
(Unë dhe ti)

Deseori ne îndepărtăm
Parcă nu ne-am cunoscut
La răscruce de drum ne-ntâlnim
Să ne ne despărţim, să fugim departe
Şi nu înţelegem
Cum ardem
Din focul dorului.
TRĂIEŞTE ZIUA!
(Gëzo ditën!)

Nu te întrista dacă ploaia care cade din cer
Te picură direct în sufletul tău obosit
Nu te întuneca dacă visul ţi s-a stricat
Tu ştii, ai posibilităţi să visezi din nou.
Nu te întuneca dacă soarele
Apune mai repede decât te aştepţi
Cuvântul amar să nu-l faci prieten
Nu te-mprieteni cu tristeţea.

Bucură-te de petala florii, de albina harnică
De pasărea măcăleandru, de sunetele muzicii
De priviri furate de după geam
Bucură-te, înţelege, toate sunt pentru tine
Atinge viaţa!
ANIVERSARE DE CĂSĂTORIE
(Përvjetor martese)

Anii au decurs repede, iubite,
Au fugit galopând
Noi împreună am rămas
Ei nefiind ani ci un pas.
Pare un pas atât de mic
De la ziua însemnată
Când ai lăsat în urmă fecioria ta
Ne am găsit căsătoriţi.

Azi iar nu mai credem
Cât timp împreună am petrecut
Dar copii, păsări dulci
Sunt aici, dovadă vie.
Azi avem riduri pe frunte
Firele încărunţite ale zilelor
Au sporit, dar râdem
Uităm, sărutăm copii
Şi spunem:
Noroc!
O SCRISOARE
(Një letër)

Cuvântul frumos rostit
Din inimă curge
Dulce pe hărtie.
Inima ca un bulb primăvara s-a deschis
S-a alintat cu claritate
A râs sufletul cât soarele în mai.
Cuvântul bun sufletul mi-l înverzeşte
Adăugat în tezaurul de prietenie
Mai simţiţi cât de frumos răsună!
DOR DE PĂRINŢI
(Mall për prindërit)

Doar un ceas a trecut, îngerii mei,
De când am primit îmbrăţişările
Şi binecuvăntârile voastre
Sărutările pe fruntea mea încă le simt
În braţe simt strângerile despărţirii
Mâna Tatălui pe umăr o simt
Drum bun! – Mama a dat urarea
Mi se pare că nu v-am văzut cât trebuie
Acum când mi-am luat zborul
Simt dorul că mă prinde
Devenit munte înalt în pieptul meu
Mă-ntreb dacă v-am atins, dacă v-am sărutat
Dacă v-am adus cu venirea un pic de bucurie
Am lăsat cu voi lacrimile despărţirii
Durerea, cuvintele “Vino mai des, fiica mea”
Pentru inimile despărţite, zdrunciunate
Ziua unirii oare va mai veni?
NEVINOVĂŢIA ŞI CREŞTEREA
(Pafajësia dhe rritja)

Te văd îngeraş
Arăţi neîncetat
Ca un vis
Care somnul ţi l-a cotropit.
Mic, aşa cum eşti
Râului nu crezi
Pentru binele adevărat
Tot timpul mai speri.

Pe mine sprijini capul
Ochii închizi încet
Monştrii alungăm
Şoptind cele mai dulce cuvinte.

Nevinovăţie tu eşti vie
Dumnezeu te-a creat
Rău îmi pare că-ntro zi
Pe nevrednic îl vei întâlni,
Nevinovăţie de copil să rămână
Tuturor, ce bine ar fi
Pierdere de suflete n-ar mai fi!
AMINTIRI
(Kujtime)

Încuiat în gât
Cuvântul a rămas
Glasul înmuiat n-a ieşit
Deşi s-a chinuit bietul.
Mai sunt şi astfel de zile.

Când amintirile curg
Rând de-a rândul
Unele la foto, altele în filme
Ca s-o aducem prima tinereţe.

Alături mie, micuţa mea
Care cu întrebări mă acoperă
Spune, ce mare de oameni
Sunt la filmare la izvor!

Sunt, inimioară, acolo
Totdeauna este satul care te conduce
Iată şi pe Bunicuţa
Cum încet apare la poartă.

Iată, după ea şi Tată
Mama plictistă după el
Fraţi, surori, tot satul
Rude şi prieteni.

Mami, întreabă, de ce aici
Când noi mergem undeva
Nu iese nimeni să ne conducă,
Şi plictisit apleacă capul.

Iubite, îngeraşule,
Acolo e altfel,
Este pământ arnăuţesc,
Pe care îl cunoşţi şi te cunoaşte.

Dar, Mami, nu îmi spui
De ce atât departe am mers,
De ce trăim despărţiţi?

O las pe mică să întrebe,
Nu ştiu ce răspuns să-i dau,
Cuvintele şi sufletul devin lacrimi.
RÂSUL DE AZI
(E qeshura e sotme)

Gânguritul cel mai dulce
Ca un pui bucuros
Micuţul l-a dăruit mamei
Când l-a luat în braţe.
Amândoi legănăm mâinile
Şi dulce noi cântăm
Ca un porumb cu pene colorate
Cântecul nu se mai opreşte,
Nu vrem cântecul să-l oprim.

Tu vorbeşti despre litere
Şi nu spui cuvinte
Dar când te a chemat mama
A spus: Dansează cu mine!
Şi Dumnezeu a făcut
Cu Mână Lui Minunată
Să află mama dintr-odată
Ce caută pruncul binecuvântat.
EU ŞI ROBOTUL
(Unë dhe roboti)

Mi se-ntămplă azi
Să fiu ca un robot,
La orice comandă
Fac orice lucru.
De câte ori aud Mami
Instinctul mă duce la tine
Iar gândul
Nu mai există.

De zeci de ori
Poate de sute
M-ai chemat să-ţi fiu aproape
Şi văd că
Roboţica mamii
Are suflet
Ce mult seamănă cu mine!
VALURILE DUNĂRII
(Valët e Danubit)

De câte ori te am căutat valsul meu drag
Dunăre Valuri Albastre printre vise tinereşti
Te am avut, cu nimeni nu te-am schimbat
Inspiraţie a oricărui vis de iubire.

Te am văzut azi, te-a, atins
Valul valsului meu, dans îndrăgostit,
Printre valurile tale liniştite am pierdut
Tinereţea, cu tine am trăit.

Ritmul Dunării Albastre a reînviat
Din nou a învăluit pieptul meu
De mii de ori am dansat cel mai frumos vals
Azi mi se desfoiesc toate amintirile.
DU-TE VÂNTULE
(Shko moj erë)

Celei care la poartă mă aşteaptă
Dute vântule şi spune-i
Dorul cel mare mi-a ars inima
Cum te iubesc, suflete, iubeşte-mă!
Dute măi vântule şi stai alături
Celei care m-a ars
Nu uita să-i şopteşti
Că din inimă şi suflet o iubesc.

Dute vântule, adiere uşoară
În visul ei bate încet
Spune-i să nu mă uite
Şopteşte cuvinte dulci,
Spune-i, adiere, că voi veni
Împreună cu Soarele în Zori
Fiindcă arde inima de dor
Şi iubire sufletul meu!
CÂNTEC DE LEAGĂN DUREROS
(Ninulla e dhimbshme)

Pe fiul meu să-l pui în somn
Cu cel mai frumos cântec
Toate mamele l-au cântat
Când copii au fost legănaţi.
Tu dormi, râde cu glas de stea,
Întâlneşte-te cu îngerii în somn
Râd împreună cu tine
Pentru nepoata mea plâng
Departe e de mine.

Amândoi suntem vârstnici
Născuţi deodată în aceaşi zi
Dar pentru nina-nana
N-a mai avut cântec, ci rafale,
Mintea mea, la acel loc
Acum zboară
Fiule, tu în cântec s-o ţii minte!
PASĂREA PE CARE AM VĂZUT-O AZI
(Zogu që pashë sot)

Am văzut o pasăre care se perpelea
Vroia să se ridice, biata
Vroia să spună
Corbul cel negru m-a lovit.
Apoi am văzut cum s-a chinuit
Braţele să-şi ordoneze
Cu prietenele sale să zboară

Am văzut-o cu ochii trişti
Cum s-a chinuit
Pănă când ciripind
I-a venit un prieten:
De ce oare singuratică ai rămas?
N-am vrut, a răspuns pasărea,
Dar braţele nu m-au ajutat!
AMÂNDOI
(Të dy)

Împreună mergem noi doi
Prin parc, pe străzi şi oriunde
Nici-un minut despărţirea
Sufletul nostru nu o vrea.

Împreună strângem mâinile
Râdem, lacrimăm, ne văităm
Ne vedem prin vise
Şi ne trezim tot împreună.

Se închide ziua, noi tot împreună
Noapte bună, spunem lunii
Aceste clipe sunt mărgăritare
Pentru mama şi copilul său.
NUMAI CUVINTE
(Veç fjalë)

Lume, ape tulburi
Cuvinte în nori
Cuvinte, cuvinte, numai cuvinte
Cuvinte fără fund
Oamnei opriţi-vă!!!!!
Numai cu cuvinte în vânt
Nu mai găsiţi salvare!
SOARELUI VISULUI MEU
(Diellit të ëndrrës sime)

Ai apărut în miezul ultimului meu vis
Aşa cum te-am vrut, rugându-te
Frumos, plăcut, soare de aur
Plin de căldură.

Am întins mâinile cu dorinţa să te simt
Pe veci să ţin o rază în interiorul meu
Dar era doar uin vis, Soarele meu
Trezit am înţeles cât de departe sunt.
UN CADOU
(Një dhuratë)

Fiului meu E. F. Arbër McCormack

Cu buchetul de trandafiri
Azi nu a mai venit la uşa mea
Şi ziua mea albastră
E devenit un cer întunecat.

Plictiseala am luat-o de braţ
Liniştea am făcut-o prietenă
Dar neaşteptată o pălăruţă a înflorit
Cel mai dulce gest m-a păcălit.

Fiul meu, ochi râzând
Pălăruţa mi-a dăruit
Mamă, floarea e pentru tine,
Bucuria inima mi-a cuprins.
URARE
(Urim)
Copiilor mei

Jucaţi voi, îngerii mei!
Jucaţi şi râdeţi, lumea e a voastră
Nicicând nu opriţi jocul stelele mele
Surâsul pe buze să-l aveţi totdeauna
Bucuria să domneasă în sufletul vostru
Toate anotimurile voastre să fie primăvară!

Jucaţi voi, îngerii mei, bucuraţi-vă
Plictiseală să nu văd în ochii voştri
Niciodată griji să nu aveţi
De lumea voastră frumoasă azi să vă bucuraţi
Stelele mele
Această urare a Mamei o înţelegeţi?
ECHILIBRU
(Ekuilibër)

Echilibrul e la tine
Totdeauna
Îl strici sau îl pui la loc
Echilibrul
Stâpân la tine El nu-e,
Domn al ecuilibrului
Eşti numai tu!
LUME MINCINOASĂ
(Botë gënjeshtare)

Ne trezim în neant
În spaţiul gol al disperării.
Ochi întunecaţi de lacrimile dorului
Şi de străzile uitării.
Nu ştim ce căutăm în această lume,
Sfârşitul sau începutul?
DOUĂ VIEŢI
(Dy jetë)

Două lumi desfigurate
Două vieţi, două visuri
Două inimi două iubiri
De dragul cui au devenit cenuşă?
TU VII LA MINE
(Ti vjen tek unë)

Tu deseori vii fără să baţi
Din când în când ca o furtună nebună
Vânturi puternice duci cu tine
Transformi totul în vijelie
Răpeşti orice găseşti în faţa ta
Umpli fluviul tău care demult a murit
Şi fugi apoi uitând
De izvorul care ţi-a stins setea de viaţă.
PENELOPA MODERNĂ
(Penelopa moderne)

Firele pânzei Penelopei moderne
Sunt electroni în spaţiu
Ţese şi desţese pânză de cuvinte
Pentru Odiseu pierdut printre valuri.
Penelopa îmbrăcată în alb
Cu părul lăsat pe umeri îngândurată
Cuvinte nenumerate prin nopţile de gheaţă
Îndrăgostită ţese cuvinte visând întoarcerea
Ţese pânză pentru a îmbrăca sufletul
Bolnav de lipsă de dor pentru Odiseu
Odiseu modern nu luptă cu marea
Sfidând valurile, sirenele, moartea în prag
Odiseu modern călătoreşte cu Benz
Pe străzile oraşului cu lumini unde sirenele nu sunt departe
Ea dulce surâde lui Odiseu cel modern
Care cuminte pictează şi atinge sărutul ei.

Odiseu de azi nu rezistă chinului
Când zboară cu Benz prin străzile Occidentului
El umblă mândru, modernizat pe capitalele Lumii
Uitând de pânza sau lacrimile femeii fidele.
DACĂ CUVÂNTUL MEU ÎN VERS
(Nëse fjala ime në varg)

Dacă prin cuvântul meu
Cu versul cel simplu
V-am adus surâsul,
Simţiţi că râd şi eu cu voi
Şi mă bucur în acest moment.

Lumina am obţinut-o de la voi
Şi vi-o a duc cu versuri în prag,
Dacă cuvântul meu înşirat
Aduce durere, dor
Lacrimă, tristeţe, despărţire
Simţiţi-mă în orice clipă
Prieteni dragi, niciodată nu uitaţi
V-am dăruit sufletul meu carte-deschisă
Prin cuvântul meu în vers s-o citiţi.
REGRET
(Pendim)

Nu îmi pare rău
Pentru zilele care s-au dus
Dar îmi pare rău
Că nu ne-am bucurat
De tot ceea ce e frumos.

Inima mea la fel suferă
Durerea şi despărţirea o simte
Ce repede fuge frumosul
Se pierde şi nu mai vine.
MOMENT VENEŢIAN
(Moment Venecian)

Un val de claritate dulce cuprinde sufletul meu
Parcă iubirea niciodată n-a mai vibrat în sufletul meu
O privire, un surâs, o romanţă,
Un trandafir plăcut ascuns la spate.

Un pas, un cadou, un sărut, o privire,
Un moment, un cuvânt – este un mesaj
Orânduite frumos pe cerul Veneţian
Cu sentimentul frumos ca un miraj.
DUREREA CUVÂNTULUI
(Dhimbja e fjalës)

Ah cât doare sufletul
De cuvântul cel aspru
De lacrima ce iese pe neaşteptate
Din condamnarea inimii
Care nu a vrut închinare,
Dar cuvântul, spus urât
S-a transformat în chin.

A aruncat-o în spaţiul disperării
În prietenia falsă fără braţe
Fără vele pe marea mincinoasă
Cuvântul negândit spus
Câte suflete ucide, cât doare
Munţi de inimi, cuvânt amar
În fiece zi doare.
SUNT CA UN PORUMBEL CU ARIPI SCRISE
(Jam si një pëllumb krahëshkruar)

Sunt ca un porumbel cu aripi scrise
Ca o pasăre în călătorie
Flutur peste vârfuri de munţi
Peste marea ţării mele
Vreau să vin, să mă aşez, să te ating
Ţară de vulturi, binecuvântată
E atâtă vreme de când nu te am văzut
Mă simt ca o pasăre în colivie.

Vrea să vin să ating şi piatra
Să simt mireasmele ispititoare
Florile de miei când răsar
Peste liliac să văd un fluture
Să sting setea cu apa izvorului
În albaneză două cuvinte să schimb
Îndelung cu prietenele mele
Tot ce e al tău să simt şi să alint.



















BIOBIBLIOGRAFIA

Merita Bajraktari Mccormack (Korçë, 1966), pas diplomimit për Ekonomi në UB - Tiranë, kreu studimet Pasuniversitare në Angli ku mori Titullin MBA (Master of Bussines Administration). Letërsia, arti vizual dhe teknologjia moderne janë jo vetëm pasion por edhe fusha të angazhimit të saj. Ideatore, drejtuese e grupit të punës dhe bashkëautore e Antologjisë mbarëfemërore “Mozaikë të një portreti”, Merita ka themeluar dhe drejton disa grup-lista dhe forume virtuale. Shkruan rregullisht në shtypin e diasporës dhe atë shqiptar. Është anëtare e Lidhjes së Shkrimtarëve Shqiptarë të Amerikes (LSHSHA) dhe Anëtare e Shoqatës Ndërkombëtare të Poetëve (ISP).

Në prill 2006, Merita u zgjodh si gjysëm-finaliste në konkursin ndërkombëtar poetik të organizuar nga Libraria Ndërkombëtare e Poezisë dhe fitoi çmimin “Editor’s Choice Award” si dhe medaljen “Ambasadore e Poezisë - Poetry Ambassador” (qershor, 2006), për “Outstanding Achievement in Poetry”. Poezia e saj “Shpirti i Gruas /A Woman’ Soul” hap antologjine poetike të vitit 2006 “Timeless Voices”, botuar nga Libraria Ndërkombetare e Poezisë me 220 poezi të zgjedhura nga poetë nga e gjithë bota.

Në profesion Merita punon si “Managing Director” e kompanisë amerikane “Adria Global” që ushtron aktivitet në fushën e konsulencës teknike në biznes dhe administratë. Së bashku me bashkëshortin e saj John, Merita ka dhënë kontribut profesional në disa vende të botës, si në Afrikën Jugore, Europë dhe Amerikë. Autorja, së bashku me bashkëshortin dhe tre femijët e tyre jetojnë sot në SHBA.

Nga kjo autore: Me Zërin e Zemrës (poezi, Dituria, Tiranë, 2003; Lulet e jargavanit (tregime, Albin, Tiranë, 2005); The Lilac flowers short stories (në anglisht, tregime, Albin, 2005; Mozaikë të një portreti (antologji, drejtuese e punës dhe bashkëautore, Albin, 2004; Tinguj malli (poezi, Albin, 2005); Dritaret e Shpirtit / Ferestrele Sufletului) (poezi në rumanisht, botim I Bashkësisë Kulturore të Shqiptarëve të Rumanisë (2006); Kur të digjem (antologji, bashkëautore, botim i festivalit “Ditët e Naimit”; Timeless Voices (antologji, bashkëautore, botim i Librarisë Ndërkombëtare të Poetëve, 2006. Bashkëautore në Antologjinë e Lidhjes së Shkrimtarëve Shqiptarë të Amerikës (në botim, 2006).

BIOBIBLIOGRAFIE

Merita Bajraktari McCormack s-a născut în urmă cu 40 de ani (1966) la Korçë. După absolvira studiilor de Economie în Albania, a urmat cursuri postuniversitare la Universitatea Surrey din Anglia, obţinând Titlul Profesional MBA (Master of Business Administration, 1998). Cele mai preferate pasiuni ale sale, care deja au devenit angajamente profesionale, sunt literatura, arta vizuală şi tehnologia modern[. Este ideatoare, conduc[toare şi coautoare a antologiei poetice Mozaikë të një Portreti. Între timp a întemeiat şi conduce câteva grup-liste în albaneză şi engleză, scrie mereu în presa periodică a diasporei, şi este membră a Asociaţiei Internaţionale ale Poeţilor, precum şi membră a Uniunii Scriitorilor Albanezi din Statele Unite ale Americii. Merita este semifinalistă în concursul poetic internaţional (aprilie 2006) şi premiată de Editors’ Choice Award din partea Asociaţiei Internaţionale a Poeţilor (ISP), deţin[toare a medaliei Ambasadoare al Poeziei (iunie 2006) din partea Librariei Internaţionale a Poeţilor.

Poezia ei Sufletul Femeii (în engleză) deschide antologia poetică “Timeless Voices”, ediţie a Librariei Internaţionale a Poeţilor cu centru la Maryland (SUA) pentru anul 2006. De profesie este “Managing Director” a companiei “Adria Global”, cu activitate de Consultanţă Tehnică în Business şi Administraţie. Împreună cu soţul ei John, cu care au trei copii, Merita a dat contribuţie profesională şi de caritate în unele ţări ale lumii, ca în Africa de Sud, Europa şi SUA. Trăieşte cu familia la Long Island, New York. Pân[ în prezent a publicat următoarele volume de versuri şi proz[: Cu glas de inim[ (Me zërin e zemrës, 2003), Mozaic ale unui portret (Mozaikë të një portreti, coautoare, 2004), Florile de liliac (Lulet e jargavanit, 2005) care a apărut şi în engleză (The Liliac Flower & The Second Kiss Short Stories, 2005), Sunete de dor (Tinguj malli, 2005). Ferestrele sufletului (Dritaret e shpirtit) este primul său volum antologic care apare în limba română.




Scurt portret despre traducătorul acestei opere
Român după mamă, albanez după tată, Baki Ymeri· s-a născut la Şipkoviţa (Macedonia). A absolvit Facultatea de Filozofie la Universitatea din Priştina (Limba şi literatura albaneză). Între timp a urmat cursuri de specializare în limba română, la Universităţile din Viena şi Bucureşti. Este doctorand al Universităţii din Bucureşti, membru al Uniunii Scriitorilor din România, redactor-şef al revistei Albanezul/Shqiptari, autor a numeroase articole despre aromânii din Balcani, românii din Valea Timocului şi albanezii din Kosova. Pentru activitatea culturală şi publicistică în folosul societăţii, a fost nominalizat din partea Institutului Biografic American (ABI), Omul Anului 2001.
De-a lungul timpului a publicat în diferite reviste din opera a peste 50 de scriitori şi istorici români în limbile albaneză, macedoneană şi slovenă, precum şi unele volume aparţinând lui Nichita Stănescu: Ekspozitë e të palindurve / Expoziţia celor nenăscuţi (Priştina, 1986); Anghel Dumbrăveanu: Kënga e mullibardhës / Cântecul sturzului (Scopie, 1986); Slavco Almăjan: Xhuxhmaxhuxhët harruan të rriten / Piticii au uitat să crească (Priştina, 1989); Marin Sorescu: Eja të ta them një fjalë / Vino să-ţi spun un cuvânt (Priştina, 1990), Halil Hageosai: Umbra cuvintelor / Hija e ëndrrave (Bucureşti, 2004), Carolina Ilica: Duke dashur në fshehtësi / Iubind in taină (Pogradec, 2004), Sali Bashota: Exilul sufletului / Ekzili i shpirtit (Edit. MLR, Bucuresti, 2004), Ibrahim Kadriu: N-a rămas timp pentru sărbători / S’mbet kohë për kremte (Bucureşti, 2005).

Bibliografie lirică: Kaltrina (ediţie bilingvă, română-albaneză, Editura Kriterion, Bucureşti, 1994); Dardania (ediţie bilingvă, română-albaneză, Editura Deliana, Bucureşti, 1999); Zjarr i Shenjtë / Foc Sacru (Tetova, R. Macedonia, 2001); Lumina Dardaniei (Editura Muzeul Literaturi Române, Bucureşti, 2004). Despre poezia lui au scris: Marin Sorescu, Alex. Ştefănescu, Marin Codreanu, Carolina Ilica, Octavian Soviany, Radu Voinescu, Hristu Cândroveanu, Luan Topciu etc. După Luan Topciu, Baki Ymeri este omul care şi-a dedicat toata viaţa pentru afirmarea istoriei albanezolor din România, dar el în primul rând este poet, şi acest sfânt dar continuă să-l fructifice cu succes.
Portret i shukurtër për përkthyesin e kësaj vepre

Baki Ymeri* është i njohur si poet, përkthyes, eseist dhe publicist. U lind para 50 vjetësh në Shipkovicë të Tetovës, nga një baba shqiptar (Ajvaz Voka), dhe nga një mama rumune (Aurelia Graur). Kreu gjuhën dhe letërsinë shqipe në Fakultetin Filozofik të Universitetit të Kosovës në Prishtinë (1969-73). Duke qenë i ndjekur nga pushteti komunist i ish-Jugosllavisë, arratiset në Rumani (1973), vazhdon studimet e specializimit në Vjenë (1974) dhe në Bukuresht (1975). Ndërkohë shkruan, përkthen dhe boton artikuj e studime mbi lidhjet farefisnore rumuno-shqiptare, përhap literaturë shqipe në relacionin Bukuresht-Shipkovicë-Prishtinë, shpifet, ndiqet, arrestohet (1975) dhe dënohet nga Gjykata komuniste e Qarkut të Shkupit me gjashtë vjet burg të rëndë (1976). Arsyetimi i procesit të montuar politik ishte: bashkim për veprimtari armiqësore kundër bashkësisë sonë socialiste.
Që nga viti 1971 përkthen letërsinë shqipe në gjuhën rumune dhe anasjelltas, jep provimet e doktoratës në Universitetin e Bukureshtit, polemizon, afirmon dhe mbron çështjen shqiptare të Kosovës në shtypin rumun dhe atë shqiptar, merr pjesë në simpoziume ndërkombëtare për mbrojtjen e të drejtave të njeriut, afirmon diasporën shqiptare, bashkëpunon me një varg revistash e gazetash në veri dhe jug të Danubit, vepron në kuadrin e Këshillit Udhëheqës të Bashkësinë Kulturore të Shqiptarëve të Rumanisë, themelon Shoqatën e Miqësisë Rumuno-Shqiptare, afirmon dhe përkrah bijtë dhe bijat e rilindësve tanë. Të gjitha aktivitetet i kryen vullnetarisht, pa kurrfarë të ardhurash.
Gjatë këtyre viteve ka botuar në revista të ndryshme mijëra vargje nga vepra të dhjetëra shkrimtarëve rumunë klasikë e bashkëkohorë, në gjuhën shqipe, maqedonase dhe sllovene, si dhe disa vëllime që u përkasin poetëve që pasojnë: Nikita Stënesku: Ekspozitë e të palindurve (Prishtinë, 1986), Angjel Dumbrëveanu: (Kënga e mullibardhës (Shkup, 1986), Sllavko Almëzhan: Xhuxhmaxhuxhët harruan të rriten (Prishtinë, 1989), Marin Sorescu: Eja të ta them një fjalë (Prishtinë, 1990), Halil Haxhosaj: Umbra cuvintelor/Hija e ëndrrav (Bukuresht, 2004), Karolina Ilika: Duke dashur në fshehtësi (Pogradec, 2004), Sali Bashota: Exilul sufletului/Ekzili i shpirtit (Bukuresht, 2004), Ibrahim Kadriu: N-a rãmas timp pentru sãrbãtori/ S’mbet kohë për kremte (Bukuresht, 2005), Merita Bajraktari: McCormack, Ferestrele sufletului, Dritaret e shpirtit (2006).

Bibliografi lirike: Kaltrina (botim dygjuhësh shqip-rumanisht, Bukuresht, 1994); Dardania (botim dygjuhësh, Bukuresht, 1999; Zjarr i Shenjtë (Tetovë, 2001; Lumina Dardaniei/Drita e Dardanisëi (Muzeu i Letërisës Rumune, Bukuresht, 2004): Drumul Iadului spre Rai/Rruga e Ferrit për në Parajsë (Bukuresht, 2005). Për poezinë e tij kanë shkruar: Marin Soresku, Oktavian Soviany, Luan Topçiu, Radu Voinesku, Marin Kodreanu, Xhelku Maksuti etj.
Baki Ymeri është autor i qindra artikujve për diasporën shqiptare dhe bashkautor i dy monografive mbi sivëllezërit tanë në veri të Danubit: Shqiptarët e Rumanisë (Tetovë, 1994), Emigracioni nga Maqedonia Perëndimore në Rumani (Shkup, 2004). Ai është njëherësh njohës i një numri të konsideruar gjuhësh të huaja, autor i qindra artikujve mbi diasporën shqiptare, zbulues thesaresh të shoqërisë Drita, anëtar i Lidhjes së Shkrimtarëve të Rumanisë, laureat mirënjohjesh të ndryshme, i nominuar nga Instituti Biografik Amerikan (ABI): Njeriu i Vitit 2001. Jeton dhe krijon në Bukuresht, ku jep kontribut për afirmimin e vlerave letrare të Kosovës në gjuhën rumune, boton, udhëheq dhe shpërndan revistën Shqiptari/Albanezul. Sipas dr. Luan Topçiut, Baki Ymeri është njeriu që shkriu jetën për historinë e shqiptarëve të Rumanisë dhe, mbi të gjitha, për poezinë, këtë dhuratë hyjnore, që e ka bërë dhe vazhdon ta bëjë të frytshme.

* Albert Voka është pseudonimi letrar i shkrimtarit Baki Ymeri
CUPRINS
PËRMBAJTJA

Farmecul drumului spre stele
Magjia e rrugës për në yje
Cuvântul
(Fjala)
Clipa de dor
(Çast malli)
Dacã cuvântul meu în vers
(Nëse fjala ime në varg)
Cum pot sã-i spun inimii
(Si mund t’i them zemrës)
Vreau sã fug
(Dua të ik)
Îmi trebuie
(Më duhet)
Dor
(Mall)
Trei cuvinte
(Tri fjalë)
Culorile
(Ngjyrat)
Vino cu mine
(Eja me mua)
Dacã ţi-e dor de mine
(Në ke mall për mua)
Soarele meu
(Dielli im)
Unirea paralelelor
(Bashkim paralelesh)
Lumea de femeie
(Botë gruaje)
Cunosc o femeie
(Njoh një grua)
Ochi de copii
(Sy fëmijësh)
Regret
(Pendim)
Primul şi ultimul
(I pari dhe i fundit)
Transformare
(Transformim)
Cântecele mele
(Këngët e mia)
Nu pot sã spun Nu!
(S’mund të them Jo!)
Bucatele mele
(Copëzat e mia)
De ce ai rãmas aşa
(Përse mbete kështu)
Cea din urma lacrimã
(Loti i fundit)
Zbor peste cerul vostru
(Fluturim mbi qiellin tuaj)
Dã-mi
(Më jep)
I love you, too!
I love You, too!
Când moare şi se stinge speranţa
(Kur vdes e ngjallet shpresa)
Cea din urma poezie a mea
(Poezia ime e fundit)
Când se pierde o inimã
(Kur humbet një zemër)
Ne am pierdut din nou
(Humbëm sërish)
Iartã-mã
(Më fal)
Lipsa de somn
(Mungesë gjumi)
Un sãrut
(Një puthje)
Nu cumva floarea e sora mea
(Mos lulen kam motër)
Dute-vino
(Ikje-ardhjet)
Foc stins
(Zjarr i shuar)
Zi de lacrimi
(Ditë lotësh)
Dorul de lacrimi
(Meraku për lotët)
Imposibilitate
(Pamundësi)
Fugã
(Ikje)
Te gãsesc i te pierd
(Të gjej dhe të humb)
Eu şi tu
(Unë dhe ti)
Trãieşte ziua
(Gëzo ditën)
Aniversare de cãsãtorie
(Përvjetor martese)
O scrisoare
(Një letër)
Dor de pãrinţii
(Mall për prindërit)
Nevinovãþia şi creşterea
(Pafajësia dhe rritja)
Amintiri
(Kujtime)
Râsul de azi
(E qeshura e sotme)
Eu şi robotul
(Unë dhe roboti)
Valurile Dunãrii
(Valët e Danubit)
Dute vântule
(Shko moj erë)
Cântec de leagãn dureros
(Ninulla e dhimbshme)
Pasãrea pe care am vãzut-o azi
(Zogu që pashë sot)
Amândoi
(Të dy)
Numai cuvinte
(Veç fjalë)
Soarelui visului meu
(Diellit të ëndrrës sime)
Un cadou
(Një dhuratë)
Urare
(Urim)
Echilibru
(Ekuilibër)
Lume mincinoasã
(Botë gënjeshtare)
Douã vieţi
(Dy jetë)
Tu vii la mine
(Ti vjen tek unë)
Penelopa modernã
(Penelopa moderne)
Dacã cuvântul meu în vers
(Nëse fjala ime në varg)
Regret
(Pendim)
Moment Veneţian
(Moment Venecian)
Durerea cuvântului
(Dhimbja e fjalës)
Sunt ca un porumbel cu aripi scrise
(Jam si një pëllumb krahëshkruar)
Biobibliografie
Biobibliografi
Scurt profil despre traducãtorul acestei opere
(Profil i shukurtër për përkthyesin e kësaj vepre)


· Visar Zhiti, Rugăciunile Maicii Tereza sau poezia vieţii sale, prefaţă volumului lui Maica Tereza- Gonxhe Bojaxhiu, Ne întâlnim printre stele, Cabej, Tirana, 1997.
· Visar Zhiti, Rugăciunile Maicii Tereza sau poezia vieţii sale, prefaţă volumului lui Maica Tereza- Gonxhe Bojaxhiu, Ne întâlnim printre stele, Cabej, Tirana, 1997.
· Albert Voka (prezent pe prima coperta) este pseudonimul literar al scriitorului Baki Ymeri

Bota e Gruas Shqiptare- Raimonda MOISIU sjell mbresa-

Nga Raimonda Moisiu
Hartford CT, 10 shtator 2006

e-mail: moisiu8@aol.com
web: http://www.raimondamoisiu.blogspot.com/



Ju rrefej miket e mia:

Femra intelektuale dhe krijuese ne diasporen shqiptare!

Eshtë një ndjenjë e veçantë virtyti, mirësie, krenarie shpirtërore, respekti, e mrekullueshme dhe mbi të gjitha shprehja e falënderimit, mirënjohjes, kur koha dhe fati të rezervon që të njohësh por edhe të jesh bashkëkohëse e njerëzve që me punën, veprën e tyre, kontributin e tyre moral, shpirtëror, dijet, aftësitë e tyre krijuese, talentin e tyre të mrekullueshëm, i vënë në shërbim të kombit.

Kjo është një ndjenjë atdhetarie dhe qytetarie e veçantë, për t'ju lënë brezave të ardhshëm, një kolorit të çmuar vlerash kombëtare, që bëjnë historinë. Dhe nuk ka gjë më të madhërishme se t'i shërbesh çështjes kombëtare, dhe të integrosh kulturën dhe artin, emrin e mirë të shqiptarit, dhe identitetin kombëtar, në tokën e huaj, ta bësh pjesë të kulturave të ndryshme në Amerikën multinacionale dhe multikulturore dhe ne gjithë botën.

Forumi "Bota e Gruas Shqiptare" dhe revista virtuale e këtij grupi, pasqyruese e zërit të shpirtit femëror, ndjehen krenare që përbëhet nga intelektuale tashmë të afirmuara, si shkrimtare e poete, publiciste e politikane,piktore e pedagoge ,veprimtare te ceshtjes kombetare apo patriote e adhuruese te artit ne pergjithesi qe i sherben qellimit te cituar me siper....I sherben jo vetëm brenda atdheut tonë dhe gjithë trevave shqiptare, të Shqipërisë etnike, por edhe në Diasporë.


Ju shprehim nderimin të gjitha atyre anëtareve të forumit "Bota e Gruas Shqiptare", forum që pasurohet nga dita në ditë me shkrimtare, krijuese ne te gjitha fushat e artit dhe mike që dëshirojnë të jenë në komunikim me motrat e tyre të një gjaku, veprimtare në fusha të ndryshme të krijimtarisë.

Shkrimtare, poete, publiciste, piktore,pedagoge dhe arsimtare , të cilave sot ju shprehim mirënjohjen dhe respektin e veçantë, bashkuar me urimin për suksese të mëtejshme për arritjet profesionale, në fushën e krijimtarisë, duke u bërë shkrimtare e krijuese , jo vetëm të letrave shqipe, por duke zënë një vend të veçantë e të nderuar në elitën e shquar të njerëzve të letrave shqipe,te politikes shqiptare e boterore, të historisë ,artit e kultures të kombit tonë.

Forumi yne ka ne gjirin e vet shume gra dhe vajza intelektuale dhe krijuese nga te gjitha anet e botes, gra dhe vajza shqiptare qe jetojne e krijojne ne vende te ndryshme,qe nga Skandinavia ,Anglia ,Australia e larget,Turqia ,Kanadaja Amerika,Shqiperia e gjitha Europa ,e gjithe bota..

Ne forumin "Bota e Gruas Shqiptare",kjo reviste e zerit dhe shpirtit femeror shqiptar ,aderojne figura te spikatura ne gazetarine e hershme shqiptare ,gazetare dhe publiciste me nje karrire brilante ne shtypin shqiptar dhe me pas ne Diaspore si publicistet ,gazetaret ,shkrimtaret dhe poetet Rozi Theohari,Albana Melyshi Lifschin e Iliriana Sulkuqi,qe së bashku me zonjat e nderuara, Merita Bajraktari McCormack,pedagogen Kozeta Zylo dhe shkrimtaren simpatike dhe e re ne moshe shqiptaren nga Kosova jone,Teuta Shabani Towler, të cilat jetojne ne SHBA, janë 6 anëtaret e vetme femra të Shoqatës së Shkrimtareve Shqiptare në SHBA,te cilat me nje perkushtim dhe pene te mrekullueshme percojne vlerat tona kombetare ,identitetin tone kombetar dhe japin nje ndihmese te jashtezakonshme ne zgjidhjen e ceshtjes kombetare dhe ngrejne zerin e fuqishem te intelektuales shqiptare per Pavaresine e Kosoves.



Mes nesh kemi gazetaren, shkrimtaren e poeten mirënjohur Albana Melyshi Lifschin e cila tashmë ka botuar 7 libra dhe e urojmë për vlerësimin që iu bë nga Akademia Shqiptaro -Amerikane Shkencave dhe Arteve në Nju Jork, për kontributin e saj si gazetare dhe i dhënë Certificate of Achivement, më 7 korrik të këtij viti.
Albana M. Lifschin muajin që shkoi botoi e promovoi në Tiranë vëllimin e ri me tregime dhe novela" Takim me të papriturën" një dritare ku shihen kënde të reja të jetës dhe një shpirt i ndjeshëm njerzor prej artisteje. Në libër jepet kryesisht jeta e shqiptarit në Amerikë bota dhe psikologjia e tij e zbërthyer dukshëm në përpjekjet me një jetë të panjohur e të trazuar.






Albana Melyshi Lifschin nderohet me "Certifikate of Achievement" nga Akademia Shqiptaro-amerikane e Shkencave dhe Arteve.Prof. Agron Fico duke i dhuruar certifikaten. Ne te djathte te Albanes Prof.Dr. Skender Kodra.Ne foton tjeter Albana dhe Prof.Fico gjate darkes.


Urojme Kozeta Zylon,poete dhe aktiviste e palodhur per vleresimin qe i beri Akademia Shqiptaro Amerikane e Shkencave dhe Arteve ne veren e ketij viti,duke e vleresuar kontributin e saj jo vetem si krijuese por edhe si organizatore ekzemplare e aktiviteteve te ndryshme ne komunitetin Shqiptar te Nju Jorkut.




Pergezojme per shkrimet e saj poeten, prozatoren dhe publicisten, Drenusha Zajmi-Hoxha , në Europë, kete bije shqiptare te Shqiperise etnike ,kjo intelektuale e Kosoves sone martire ,qe me penen publicistike, vargezuese e kolumnat e saj te perjavshme ne shtypin shqiptar trajtojne ceshtje sociale dhe sugjerojne solucione te mundeshme duke percuar nje mesazh te qarte e te forte.Pena e saj ngre zerin per Pavaresine dhe ceshtjen e Kosoves,krijimet e saj për fëmijët në veçanti, përcjellin mesazhin për më shumë vëmendje ndaj fëmijëve, brezin e ardhshëm të kombit tonë, për t'i rritur dhe edukuar sa më mirë.

I dergojme pershendetje Zonjës së nderuar Mirela Bogdani, e njohur në qarqet politike europiane, nje intelektuale e kompletuar dhe e formuar ne perendim , te cilen, ne miket e saj të "Bota e Gruas Shqiptare" e quajmë një "Hillary Klinton Shqiptare".Mirela , gjithë dijet e saj, gjithe energjite e peerkushtimin e saj mendor ,intelektual dhe fizik , kontributin e saj e ka vënë në shërbim të kombit shqiptar, dhe atij europian.
Nuk e teproj, aspak kur them,se e mrekullueshmja ,Mirela Bogdani hyri vrullshem dhe me "arrogance",dhe kembenguljen e saj, alla shqiptarce ,ne qarqet poltikane angleze ,ne vecanti ,ne Partine e "Zonjes se Hekurt ",Margaret Thetcher,duke i bere vetes nje vend te nderuar e te spikatur ne kete Parti. Ambicja dhe sfida e Zonjes Mirela Bogdani ,eshte qe gjithe eksperiencen dhe kontributin e saj politik ta vere ne sherbim te kombit te saj,shqiptar





Pershendesim zj.Aida Dismond per kontributin e saj ne pergjithesi dhe ate te artit ne vecanti. Pikturat e saj jane burim i pashterrshem energjie, drite dhe jete.Art, ku spikat ngjyra roze ,permes te cilit, me forcen e penelit dhe koloritit te ngjyrave shpreh shpirtin e ndjeshem te njeriut te mire dhe sa vlere ka Dashuria Njerezore te njeriu i mire .Aida ,gjithashtu, reflekton nje talent te vecante ne poezi. Ajo di te lidhe ura shpirterore, kontribuon gjeresisht ne forum dhe ne komunikimin e perditshem.

Falenderojme miket e dashura ne Europe e ne bote, si Shtegtare Kosova, intelektuale dhe aktiviste ne Europe ,Mimoza Hametaj,poetja dhe aktivistja e shquar e komunitetit shqiptar ne Ankona te Italise e me gjere. Arlinda Gjaka, aktore dhe poete , Rina Ahmeti, Meska Igriu,Sevdije Rexhepi,poetja multilinguale dhe mesonjese e nderuar ne Gjilan ,Kosove ,Aferdita Halimi,studiuese dhe aktiviste e komunitetit shqiptar ne Gjermani ,Flutra Malo,intelektuale , ,krijuese dhe insipiruese e Forumit,ne Itali, , Alma Kurti, Flora Shala Ameti,Etleva Durmishi,poetet aktive ne Forum,Elko Qeparoi, kjo bije e bregdetit te jugut tone qe me vargjet e saj ne elegji ,i kendon dashurise ,dhimbjes ,ngrohtesise ,miresise ,jetes.Nezi Jakupi,Kristina Skera,Kanada, Dorotea Kerni, ,nje figure qendrore , organizatore e shquar ne aktivitet e shqiptareve,drejtuese e bibliotekes dhe shkolles shqipe ne Kroaci.Juliana Vullnetari ,studiuese e mirenjohur ne qarqet europiane per ceshtjet sociale dhe mbrojtese e te drejtave te femres emigrante ne bote. Lindita Ahmeti,Rezarta Shatri, Megi Shkalla, Merita Borakaj ,Vera Pelaj ,gazetare e radios shqiptare ne Kosove ,BlueSky,Natyra Muhameti,Ilire Zajmi ,krijuese e miresjellte e koheve tona moderne ,Atifete Osmani ,Juliana Cukaj, e dhjetra dhjetra emra te tjere, qe jane shume.Te me ndjeni qe s"po shkruaj te gjitha emrat. Ju faleminderit per komunikimin dhe miqesine e paster, dashurine dhe gjindjen, zemren e madhe plot dashuri .. Sa përmenda më lart janë të gjitha anëtare të forumit "Bota e Gruas Shqiptare", një lidhje e bukur shpirtërore dhe profesionale mes motrave të gjakut shqiptar, që ka lindur prej disa vitesh, dhe sot me shumë kënaqësi dhe me shumë entuziazëm përshëndesim arritjet profesionale dhe letrare të mikeve tona, motrave të gjakut të përbashkët.

Nje urim special ne kete leter shkon per miket tona ,krijuese ne diasporen shqiptare te Amerikes, te cilat japin kontribut ne Shoqaten e Shkrimtareve Shqiptare te Amerikes.


Iliriana Sulkuqi ne bashkepunim me kolege te tjere ka redaktuar vellimin poetik antologjine "Perendim i Mallur" qe porsa ka dale nga shtypi,si botim i SHSHSHA dhe gjendet per shitje ne www.fotjonart.com. Iliriana eshte mjaft energjike dhe komunikuese dhe e falenderojme per entuzizamin dhe origjinalitetin e saj krijues ne aktivitetet qe ajo organizon apo moderon ne komunitet. Falenderojme dhe pergezojme shkrimaren e talentuar,te re dhe shume simpatike , Teuta Shabani Towler qe me romanin e saj "Vrasjet dhe Makijazhet" ka sjelle nje freski dhe pikeveshtrim special per menyren se si trajtohet femra ne pergjithesi dhe fantazia e saj krijuese eshte e pashterreshme. Ajo shkruan, krijon, komunikon dhe eshte e papertuar t'i gjendet ne krah cdo mikeje ne forum.

Perfitoj nga momenti dhe rasti te uroj nga zemra dy miket tona, te cilat Shoqata e Shkrimtareve Shqiptare te Amerikes porsa i nderoi me cmimin me te madh qe ju jep anetareve te saj , cmimi "PENA E ARTE" per krijimtarine e tyre letrare botuar gjate vitit 2005.

Urime pra Rozi Theoharit per cmimin "PENA E ARTE" ne gjinine e publicistikes dhe Merita Bajraktari McCormack per cmimin "PENA E ARTE" per gjinine e poezise.


Po ju sjell citime nga artikulli i botuar per aktivitetin e Shoqates dhe vleresimet qe Gjeke Marinaj ne shkrimin e tij botuar ne gazeten Illyria me daten 25 gusht 2005 ben per krijimtarine e ketyre dy korcareve te talentuara qe jetojne ne SHBA:

" Rozi Theohari eshte nje nga anetaret me te respektuara te shoqates. Krijimtaria e saj karakterizohet nga nje gjuhe e paster, rendesia qe ajo u kushton ngjarjeve dhe mbresave, per te cilat vendos te shkruaje, si dhe pershkrimi me ndjenje e profesionalizem, jane disa nga pikat e forta ne krijimtarine e saj”

Ndersa per Merita Bajraktari Mccormack ,ne te njejtin artikull, Marinaj shprehet keshtu:


" ..Merita gezon respektin e te gjitheve ne. Ajo eshte nje poete e re qe premton nje te ardhme edhe me te mire ne gjinine e poezise. Ajo ka talentin dhe njohurite e nevojshme kulturore per te avancuar me tej. Krijimtaria e saj eshte nje deshmi e vertete se Merita Bajraktari McCormack eshte gjithnje ne kerkim te se bukures,te se vertetes dhe te kualitetit artistik ne letersi...."


Falenderoj te gjitha grate dhe vajzat ,anetare te forumit tone per mirekuptimin dhe paqen qe sjellin cdo dite me komunikim dhe krijimtarine e tyre.

Do deshiroja te citoja miken tone poeten dhe aktivisten e mirenjohur ne Itali Mimoza Hametaj me komentin per forumin tone:

"Mbas gjithe ketyre viteve ne komunikimet virtuale , .zgjodha te shkruaj tek forumi "Bota e Gruas Shqiptare" pasi ai forum eshte forumi me demokratik..."

Kjo flet shume...dhe na jep motivim dhe inspirim per komunikim me te mire dhe krijimtari me te arrire..

Për më shumë, për këto ngjarje të gëzuara, arritje të veçanta dhe lajme të tjera apo krijimtarinë e anëtareve të grupit "Bota e Gruas Shqiptare", apo të këtyre zonjave anëtare të SHSHSHA, ju mund të vizitoni revistën tonë virtuale në adresën www.botaegruasshqiptare.blogspot.com , veçanërisht për SHSHSHA ju lutem vizitoni http://www.albanianliterature.org

Per kenaqesine e gjithekujt ju solla disa foto ku miket tona te forumit "Bota e Gruas Shqiptare" jane nderuar e e vleresuar ne aktivitete te ndryshme te diaspores shqiptare apo qarqeve te ndryshem politike apo shoqerore....
Faleminderit për vëmendjen tuaj dhe kohën.


Raimonda Moisiu, Moderatore e forumit "Bota e Gruas Shqiptare"..........................................

Bota e Gruas Shqiptare- ELEONORA KOKA-GJOKA -POEZI

Perqendrim tragjik

Syte na ngrine ne pamjen e asaj dite llahtare,
Zemra godiste kraherorin gati per te dale,
Goja u mbyll nuk dinte se cfare te fliste,
Kur pame aeroplanat Kullat Qiellore te godiste.

Tymi dhe zjarri binjaket me etje i perpinte,
O qiell i zjarrte atje lart sa thirrje ti i prite,
Ne dancim me yjet mos valle i bashkove,
Shurdhuar mos ishe dhimbjet s'i degjove?

Syte se c'pane goja dot s'e thote,
Zemra se c'ndjeu pena dot se ngre,
Shpirti si s'plasi, plaget s'mbyllen lehte,
Mbeten te hapura stampuar per gjithenje.

Tragjedia jetohet cdo dite dhe pse s'ndodhi sot,
11 shtatori krijoi ne lumenj perrenj me lot,
Nuk ishte nje nene, nje babe, nje bije, nje bir,
Nje dhimbje..por mijera elite me njerez te mire.

Kendohet hymni, thirren emra, jepen ikona,
Tregohen copeza jete, do degjohet gjate jehona
,Heronjte vete s'paten kohe s'thane dot nje fjale,
Pse u shuan jetet e bukura kush eshte fajtor valle?

Linden femije shume shpejt pa njohur baballare,
Ata s'do dine, me syte e tyre s'pane se cfare ka ngjare,
Ne sy ne balle, ne gjak e kane te shkruar pergjithenje,
Vullkanin me dhimbje ne shtatorin e helmuar 2001.

© Eleonora Koka-Gjoka 11shtator, 2006, N.Y.

Bota e Gruas Shqiptare - FLORA SHALA AMETI - POEZI

Flora Shala Ameti, Suedi

Engjujt tanë

Lotët i hedh si cdo herë
ditet e vjeshtës, mungesa e juaj
më shpon shpirtin...
eci në natyrën shumëngjyrëshe
më duket se ju shofë
në cdo fletë vjeshte
e ndjej se ju kam afër meje..
e di se dy engjuj kam dhe
më ruajnë gjatë jetës...
babai im dhe fëmia im i parë,
dy copa të zemrës më janë ndarë
këtë stinë të bukur me shumë
të vjela e të korrat së bashku
lotët, kujtimet e hidhura
mungesa shpirtrash që s,mund
ti harrojmë, ata janë engjujt tanë!

2006 09 11 Suedi

Bota e Gruas Shqiptare-Perkujtojme 11 Shtatorin

Kujtime ne kete 11 Shtator...


11 shtator ..ende kemi te freskteta ato momente...Im shoq kishte udhetuar naten e 10 shtatorit per biznes ne Europe,dhe une ne mengjes, me 11 shtator, mezi prisja telefonaten e tij te mberritjes...e ngre receptorin ishte im ate, telefononte nga Tirana, teper i shqetesuar...vajza e tij, une, jetoj vec 50 milje larg NYC...
Mbetem duke veshtruar ne TV apo internet...dhe se kuptonim c'po ndodhte...perpiqeshim te lidheshim me miqte tane ne NYC...ishim ngurtesuar...dhe historia vazhdon...humbje jetesh...transformim, reagime, kaos...shqetesime, Xhuliani, majori qe mblodhi rrethe vetes Nju Jorkezet dhe i beri balle situates...
Jeta vazhdon...ka tjeter rritem,ka tjeter pikeveshtrime...per ne qe jetojme ne kete vend shohim shume gjera jane ndryshe tani...por edhe pas pese vitesh ato momente te ores 9 te mengjesit, sipas kohes se Nju Jorkut...jane te tilla, ngulitur ne mendjen tone.....per me shume, kujtime dhe perkushtime ne vargje per ate dite, lexoni me poshte...Le te lutemi per paqe...se bashku...
Merita, Nju Jork

Bota e Gruas Shqiptare- SEVDIJE REXHEPI -POEZI

A tribute to te 9/11 heroes..

By Sevdije Rexhepi, Teacher, Gjilan ,Kosova

You couldn’t do more

Dedicated to: Firefighters


Trying so hard
To reach the peak
Of mountains of life
Faster than your mind
You flied
There...
Up in the burning sky
Nightmare...
In the middle of the day
Running….
Toward hope
To help thousands hands
Waiting for salvation
Thousands souls
In your shoulder
And river of tears in your eyes
Angels with you watching
Praying and Crying
You couldn’t do more

S.Rexhepi
Gjilan

Bota e Gruas Shqiptare- ALBANA MELYSHI LIFSCHIN -ESE

Albana Melyshi Lifschin


Shënime nga dita e 11 shtatorit 2001



Fort Polk, Luiziana, 11 Shtator, 2001.

Sot në mëngjes, lajmi i goditjes së Qëndrës Tregëtare Botërore në Menhet’n me avione të grabitur nga terroristët shokoi gjithë bazën ushtarake në Fort Polk. E tronditur vrapova ne zyrën e Radios "Ballkan". Tek dera u përplasa me Dorothin, bosen time e cila në vënd te "mirëmëngjesit'' të zakonshëm, më pyeti: -A fole me familjen në Nju Jork? A jane të gjithe mirë ? Por ishte e pamundur të lidhesha me Nju Jorkun atë çast. Telefonat e bazës ushtarake ishin të gjithë të zënë nga njujorkasit.-Kam nevoje të kontrolloj e-mailin, ndoshta kam ndonje mesazh nga im shoq, thashë me nxitim. Ajo më vuri dorën në sup. -Shpresoj që gjithshka të jetë OK, dhe shtoi - Në tavolinë të kam lënë lajmet e sotme, të lutem merru me to. Sot, para regjistrimit të intervistave do japim lajmin e sulmit terrorist mbi Nju Jork e Pentagon.Këtu në bazën ushtarake amerikane të Fort Polkut, në Luiziana, ndodhem vetëm për një muaj. Baza përgatit trupat amerikane që shkojnë në Kosovë për ruajtjen e paqes. Oficerët amerikanë veprojnë në kushte të përafërta me ato që do të gjejnë në Kosovë. Janë "ndërtuar" fshatra identike me emrat e tyre origjinal. Improvizohen situata të ngjashme me ato të jetës në Kosovë në periudhën e tanishme politike. Serioziteti me të cilin trajnohen ushtarët amerikane për t'i përballuar me sukses këto situata është i mahnitshëm. Ata janë të rinj, prindër, djem nënash që shkojnë në Kosovë e Maqedoni për të ruajtur paqen e qetësinë në rajon. Sot Amerika humbi qetësinë në shtëpinë e vet. Ne, të Nju Jorkut, jemi edhe më të tronditur se të tjerët, pasi kjo gjëmë që ndodhi pak më parë, lidhet me jetën e familjeve tona, miqve e shokëve që njohim e që punojnë në Menhet’n.. Një vit më parë unë punoja vetëm dy blloqe larg WTC. Rrimë me zemër të ngrirë e shpresojmë të mos dëgjojmë të padëgjuarën, emra të afërmish, të njohurish, të cilët duke filluar nga dita e nesërme do të na mungojnë në jetën tonë. Midis tyre ka ndoshta edhe viktima të rastit, emigrantë të rinj që erdhën në Amerikë për një jetë më të mirë dhe terrorizmi u mori jetën mu në zemër të saj.Mendimi më shkon edhe tek këta ushtarë amerikanë, që dërgohen nëpër botë, mijra mile larg për të stabilizuar paqen, për drejtësi e demokraci dhe dora terroriste u godet familjet e tyre këtu, në vëndin e tyre.
U lehtësova kur pashë mesazhin e tim shoqi. Më thosh se qe bllokuar në Menhet’n dhe nuk ishte i sigurtë se kur do të bëhej e mundur të kthehej në shtëpi në Bruklin. U ula për të parë lajmet e CNN në internet. Sulmi terrorist qe shoqëruar me foto sipas fazave të ngjarjes. Ndjeva lotët të më shkisnin në mënyrë të pavetëdishme. Të gjithë kemi ardhur në këtë vend për një jetë më të mirë. Amerika na e dha këtë mundësi. Ajo u dha strehë të gjithë atyre që kishin nevojën e saj. Amerika po shkon edhe në shtëpitë tona, në vëndet ku kemi lindur për të ndihmuar për paqe e demokraci dhe ja, terrorristët ia ngulin thikën mu në zemër. Kjo është çfarë ndjejmë ne banorët e rinj të Amerikës sot. Shtetet, qeveritë, grupet ekstremiste mund të kenë ndjenja urrejtje për njëri tjetrin, por ështe jashtë çdo llogjike të vrasësh qindra e mijëra të pafajshëm. Fotografi terroristësh islamikë me armët e ngritura lart duke festuar "fitoren" kriminale, të paraqitura në internet nga CNN.
Na duhet të mbledhim veten, e puna vazhdon si më parë. Në studion e radios hyn kapiteni Linsi i cili sëshpejti do shkojë në Maqedoni në përbërje të KFOR-it. Me kufjet në vesh është tërësisht i përqëndruar në përgjigjet e pyetjeve.Pas pyetjes standarde " Cili është qëllimi i misionit tuaj ne Maqedoni" e pyes se si e priti gruaja e tij lajmin e nisjes të të shoqit në Ballkan. Ai buzëqesh e përgjigjet, se, si në çdo familje, largimi nuk sjell ndonjë kënaqësi, por sigurisht gruaja e mbështet misionin e tij totalisht. Eshtë detyra ime, për të siguruar paqe e qetësi në Ballkan dhe unë duhet ta bëj atë ashtu siç duhet." Radioja është ushtarake dhe nëpërmjet këtyre intervistave që ndiqen me monitor nga superiorët, të intervistuarit kalojnë provimin e trajnimit të tyre në Fort Polk. Zakonisht në këto raste ne i presim dhe tek dalin nga zyra, i pyesim miqësisht si dolën, por sot askush s'e ka mendjen. Të gjithë në zyra ndjekin lajmet e CNN. Presidenti paska qënë në Luiziana, para fluturimit në Nebraska. Në ekran intervista dëshmitarësh që kanë parë me sytë e tyre ngjarjen, shembjen e kullave të WTC. Përsëri fotografi nga ngjarja. Zërat e spikereve të lajmeve kanë mbushur zyrat. Më rrëngjethet mishi.Thirrje njerëzish në panik. Komentet e krahasojne ngjarjen me goditjen e Pearl Harborit që shënoi hyrjen e Amerikës në Luftën e Dyte Botërore. Edhe kjo është e mjaftueshme për ta futur Amerikën në lufte të imponuar.Dikush hyn në zyrë e thotë që një vajzë shqiptare, gjatë stërvitjes, pas marrjes se lajmit, kishte zënë të qajë me të madhe: Tre vetë nga familja e saj punonin në Qëndrën Tregëtare Botërore. Nuk dihet fati i tyre. Heshtje varri. Mendja më shkon tek të njohurit e mi që punojnë në Menhet’n. Kush tjetër punonte tek Kullat madhështore ? Koha e shkuar e kësaj folje është drithëruese.

Albana Melyshi Lifschin Fort Polk, Luiziana, 11 shtator 2001
( Nxjerrë nga libri "Udhëtim në Historinë Amerikane")

E dashur Albana ..Te faleminderit per kete rrefim ,qe kurre nuk ka per tu shlyer nga kujtesa ee kombit amerikan ,por edhe e botes...Une kur ndodhi ,me 11 > shtator ,isha ne Shqiperi se ato dite me vdiq babi...Sa here vjen 11 shtatori ,pervec te ndjerin baba ,qe e kisha shume te mire ,kujtoj ,por kujtoj gjithashtu se si miti i botes ,Amerika e paprekeshme ,sulmohet nga terrorizmi .Ishte vertet tragjike dhe e dhimbshme..Respect dhe dhimbje per ata qe humben ne kete dite tragjedie ...Me dhimbje Monda Moisiu..,CT
***************************************************************************

Ngjarjet e 9/11 jane te ngulitura tek te gjithe ne. Ma do mendja se cdo kush e kujton me saktesi absolute ku ishin cfare po benin si e moren lajmin dhe shprehjen ne fytyrat e cdo njeriu qe kishte prane.Ne ate kohe ndodhesha ne katin e 11 te GM Building ne Detroit, u urdheruam te evakuonim ndertesen, teksa te gjithe shkonim drejt parkingut zhurmen e zakonshme te bisedave e kishte zevendsuar nje heshtj varri....

Faleminderit, Aida,Michigan...

Bota e Gruas Shqiptare- AIDA DISMONDY -POEZI

Poezi nga Aida Dismondy , Michigan

Te mesosh te jetosh...

Ndonjehere duke ecur,
ndonjehere kemba dorazi,
here rrezuar, here duke vrapuar,
mes te mirash, hidherimesh,
lotesh, gezimesh,dhimbjesh,
ngushellimesh,gabimesh,
qortimesh,korrigjimesh,
ofshimash,rebelimesh,
kendimesh,mallesh,
dashurish,shtrenguar,
leshuar,dermuar,
respektuar,urryer,
pergjeruar,faljesh,
mallkimesh,ne cdo pjese veten
kerkuar e gjetur,rritur,
rritur, rritur,forcuar,
forcuar,lumturuar,
shpresuar,koken lart krenuar,
NJERI, GRUA, NENE.
Vazhduar...

Aida Michigan 2006 Shtator 09

Bota e Gruas Shqiptare-Merita B-McC-POEZI

Mozaik ndjenjash ne vargje
Poezi nga Merita Bajraktari McCormack, New York

Adriatik

Merre puhizën e lehtë që më përkedhel
Bregut shkëmbor këtë mbrëmje vere
Përcille mes erës,stuhish a rrymash
Përcille drejt bregut që më njeh
Bashkë me flladin e lehtë
Coji dhe pikëzat e ujit që bart me vete
lag me to fytyrën e Mëmës...
tregoji i vijnë nga bija e mërguar
plot me mall e dashuri dërguar....

Bregdetit Dalmat 12 Gusht 2004—


Mall

Mallin për ty me kujdes e ruaj
në shpirtin tim një qoshe tënden ke
vec sot, malli si zjarr më dogji
te kërkoj tani mes vargjesh, ku je?


Zgjohu!!

Zgjohu....erdhi agimi
shih rrezen e diellit
nga dritarja të përshëndet
s'e ndjen zërin e zogut
nga dega frut-ngarkuar të thërret
zgohu s'e ndjen flladin?
që perden të përkund
mbi ballë doren e largët
mes endrrës tënde sikur sjell
qe ëmbël , si dorë e nënës
që ke larg, bukur, të përkëdhel..
zgjohu packa se ëndrra
të mban në krahët e saj
zgjohu ka ardhur ditë e re
me shpresë, më e mirë se dje
zgjohu, piklat e vesës
të prekësh tek vrapon barit te gjelbër
fundin e ëndrrës ja lerë harresës..
zgjohu, preke natyrën që qesh
lexo keto vargje, gëzim të ndjesh
zgjohu, ëmbël ,qesh si vetë drita
e ndjen, mes vargjesh zgjimin tënd prita

TI, DO PUTHJE PAMBARIM

Tim biri…


Të putha njëherë, dy, tre
Në ballë, në faqe, në sy,
Ja dhe një në gushë,
Ashtu si të pëlqen ty!

Syçkat e bukura mban mbyllur prapë.
"Zgjohu,të them!", bën sikur s'dëgjon...
E di, ke frike, syrin po ta hapësh,
Puthjet e Nënës, mos i ndalon...

8 prill 2001


Pse?


Në cilin paralel je?
Në c'dreq meridian jam?
Pse, pse, pyes pambarim
Po pse kaq larg të kam?

In absentia….per Ty

nëse vij dhe syri yt s'më sheh
trëndafil përmbi qepallë do të të ri
nëse syri yt i mbyllur fle
në ëndrrën tënde do të vi

ngadalë do të të përkund si fëmijën
me perkëdhelje do të zgjoj
në ëndërr ndoshta do më gjesh
dhe unë mes ëndrrash të kërkoj

por qepalla jote tashme është rënduar
s'po hapet me të më kundrojë
malli, po vargëzon në metaforë
zemra kot shpreson ty të të zgjojë.

15 mars 2005


Mos Lulen kam per Motër?


Sot pashë një lule me kryet poshtë
Shpejt ujë i dhashë dhe mbeta në pritje.
Mos ishte këputur nga era e fortë,
Petaleçelura bukur, në rritje ?!

Oh,ç'më dhëmbi lulja,kjo kryeulura!
Në shtat çudi nuk kish të këputur!
Por, kur i pashë rrënjet e shkulura,
Tek unë u ngrit një dhëmbje e strukur.


Mos, si kjo lule jam edhe vetë,
Me rrënjët shkulur nga erë mërgimi?!
S'më bëhet dot,Atdhe i vërtetë
Ky dhé i huaj me udhë harrimi!...





2 shkurt 2002


Ty

Të thashë të fola
Të shkrova…
Ti, hesht!
Të them, të flas,
Të shkruaj
Ti komplet në tjetër planet
Të jap, të dhuroj
Të fal….
S'më thonë kot
"The ... poet."



Ti me flet shqip!
Djalit tim E.F Arbër
Ditlindjen sot ke i dashur,
vogëlush me sy të shkruar
ke gjithe ditën që qesh e lot
gjithkujt i kërkon të thotë :"Gëzuar"

Lumturohesh zemër e vogël
kur vitet e tua numëron
një dy tre, një dy tre
ja dhe në shqip, ti kurrë s'harron!

Sikur ta ndjejë ëngjëlli i vogël
që shqipja e tij më ngazëllen
m'i përsërit me gojë e duar
se sa u rrit po më rrëfen!

Bekuar qofsh o yll e dritë,
gjuhën e nënës mos e harrosh
me shpirt e zemër Nëna të uron
ditlindjen dhe shqipen t'i gezosh!

25 Shtator 2002

Sonte
Ah , sonte, sonte
Unë, jam
Pentagram në metaforë
TI, ti je celsi
Je nota, melodia
Zemra ime: fleta e bardhë
Instrumenti: Mirësia…




Të voglës sime tek e shoh në pjano...
Vajzës sime

Ti nuk e di e vogla imesi fluturoj unë..
ti nuk e di në cilin qiell më con
kur prej gishtash fëminore
fluturim të lirë cajkovskian improvizon
ti nuk e di e dashur , ëngjëllore
ëndrrën e cartur vjete të shkuar
jetën e thyer të një adoleshenteje
ti mes gishtash në pjano je duke gjalluar
ti e ëmbël drite e nënës
që pjanon ke si unë dikur
kukllat "prej lecke" qepur
ti nuk e di në c'ëndrra
jam zgjuar e sërish kam fjetur
deri sot e vogla ime,kur lotuar
të shoh si kokën ul gjithë naze
e qesh me mua që kam perflakur duart
prej duartrokitjes së madhe
ti qesh me mua, pastaj
nderon e sheh auditorin
e vogël e nënës s'kish dhuratë
më të bukur për përvjetorin!

11 Prill 2004

Prelud poetit…

Shpirti I poetit
Mjekuar nga vargu
Dënuar nga loti
Vargu : mjeti
Shpëtimi : poezia
Subjekti: askush
Mbase vetja
Mbase bota
Rima fjala
Nuk deshifrohet
Kurrë Poeti
Mëkat I botës
Fjala e shkruar
Poeti shpesh
Mbetur rrugësh
Histori harruar
Poeti shkreptima
Dielli që djeg
Fjala që shkruhet
Vargu që rimon
Poeti vetëm
Shtëpi rënuar
Fjala e shkruar
Vargu rimuar
Poeti jeton
Stuhia që shkon
Fjalën që shëron
Zemrën që vajton
Mishëron poeti
Dje dhe sot
Ai ashtu mbeti
I varfër,
Pa u qarë
Paraja nuk ngre poezi
Jetën e jeton
Poeti
Sheh bukuri
Erën që fryn
Fllad është fjala
Poeti kuvendon
Me fjalën e lirë
Fllad a suferinë
Poeti mbeti
I lirë
Fjala e shkruar
Syri I lotuar
Zemra e plagosur
Poeti
Merakosur
Shpesh lot kristal
Por zemra fal
Ja cështë poeti
Fjalë që shkruan
Per zemra që duan
Dhe mbeti…
I lirë,shërues,
I dashur I ëmbël
I mirë poeti…

Bota e Gruas Shqiptare - FLORA SHALA AMETI - POEZI

Flora Shala Ameti, Suedi

Vjeshtës

Në krahët e tu vjeshtë
ulëm me shiqimin tim
lundroj...
e kaluara e rinisë
dhe e tashmja
janë mike të dites sime..
ditët e bukura vjeshte
më tërheqin..shkruaj
mbi to fjalet e bukura
të historis sonë...
gjethet shumëngjyrëshe
më magjinë e tyre
kurrë s,më lëshojnë
copëzat e jetës
ngelen aty, të qeshurat
të qarat janë si një ëmbëlsi...

2006 09 09, Suedi


Bukuria nuk zhduket

Ah shpejtë ikin këto stinë,
bjeshkët e bukura me gjelbërim
cfeshën ngadaldal
dhe mbulohen me deborën e bardhë
bukuria nuk zhduket krejtësisht
prap tek majet e tyre
njerëzve ju shkojnë sytë...
edhe zogu këngën se harron
kur rrezet dalin
këngën e dashurisë kujton.
Dëbora të vetën e bënë....!

2006 09 09, Suedi

Bota e Gruas Shqiptare - ALBANA MELYSHI LIFSCHIN - TREGIM

Albana Melyshi Lifschin - Tregim


Shamia e zezë


Avioni kishte mbërritur në aeroportin e Rinasit në të ngrysur dhe plaku 90 vjeçar kishte pritur ulur në karriken e ulokut për disa orë derisa dikush qe kujtuar për të. Ai kishte zgjatur një copë letër ku qe shënuar një numër telefoni. Receptorin e kishte ngritur e bija. Me të dëgjuar fjalët “ Ju ka ardhur babai, nga Amerika”, asaj i kishte rënë të fikët, sikur të kishte marrë një kob.

Muaj më parë familja qe shokuar nga një telegram i ardhur nga Amerika ku qenë shkruar dy rreshta.: “Mbusha 90 vjeç. A mundem me ardhë me vdekë në vendin tim? Baba.”
Me atë bombë në çantën e saj katërkëndëshe lustrinë të zeze, e bija kishte guxuar të trokiste në dyert e qeverisë. Kishte kërkuar të takonte të madhin fare. E kishte pritur ministri i brendshëm një burre i gjatë me shpatulla të krrusura. Ai pasi e dëgjoi i kishte kthyer kurrizin e duke i u afruar dritares që binte në bulevardin e madh kishte thënë:
“E ç’u duhet ky copë plak?”
“Eshtë babai ynë, kishte guxuar t’i përgjigjej ajo. Po kërkon leje të vije të vdesë në tokën vet. Një varr po kërkon!.
-Le të vdesë atje ku është, si qen! Qe përgjigja ndaj klithmës së saj.
Shpresa se do të mund ta shikonin edhe një herë babanë për së gjalli, u duk se qe fikur përgjithnjë.

* * *

Për Mari-Anën gjyshi qe shëndruar gati gati në figurë përallash. Nëna rrëfimet e fëmijërisë së saj i lidhte gjithnjë me kujtimin e babait. Babai e mbante hopa, i blente rroba të bukura e i plotësonte çdo dëshire.. Ishtë vajze e vetme dhe e kishin përkedhelur. Familja kishte jetuar në Shkodër ca kohë, në një shtëpi të mirë e me oborr. Për verë ata banonin në bjeshkë, tek Kullat.. E Mari Ana fantazonte për atë kohe, shikonte nënën e saj moshatarë me veten, por të pasur e të lumtur…Në gjimnaz, Mari-Ana mësoi më shumë për gjyshin e saj. Nëna mbante fshehur një fotografi të tij me uniforme ushtarake, kur kishte qenë oficer i mbretit Zog. Gjyshi kishte qenë një burrë, i gjatë, i pashëm.
Më vonë mësoi se gjyshi ishte ende gjallë e jetonte në Nju Jork. Përralla u kthyer ne realitet.
“Gjyshi yt është bërë amerikan e Amerika është armikja numër një e Shqipërise, ndaj kij kujdes Mos fol me njeri për gjyshin”, e kishin këshilluar.

* * *
Gjyshja nuk e zinte në gojë të shoqin. Nëna thosh se ata ishin dashur shumë me njëri tjetrin në rininë e tyre dhe gjyshi s’qe martuar më edhe pse kishte kaluar një kohë e gjatë. E ruante kujtimin e saj si relike të shtrenjtë. Anës i pat bërë përshtypje fjala relike. Nëna kishte thënë se gjyshja e fajsonte të shoqin pse kishte ikur nga Shqipëria. “Ndoshta po të ishte i zoti i shtëpisë këtu, punët do kishin qenë ndryshe.. Kur gjyshja thotë “kam bërë dymbëdhjetë vjet shkollë”, e ka fjalen për vitet e internimit”.- thoshte nëna.
-Internuar? Kishte shqyer sytë Mari-Ana në zbulimin e një misteri të ri..
“Ne jemi familje bajraktarësh –spjegonte nëna..Kur u kthye baba nga lufta e gjeti kullën të djegur. Kishte mbetur vetëm harku i mermertë i derës ku ende dukej i gdhendur emri i familjes”
Partizanët i kishin vënë zjarrin shtëpisë së gjyshit. Gjyshi s’kishte gjetur askend në atë truall që ta priste kthimin e tij nga lufta. Asnjë frymë të gjalli për reth. E tërë familja, nënë e babë, grua e fëmijë, të gjithë i kishin shpënë në internim. Ishte e pabesueshme! Ai po kthehej nga lufta .. Kishte luftuar nazizmin. Mund të ishte vrarë, mund të qe kthyer në dëshmor, ndërkohë që shoket e luftës ia ka kishin syrgjynosur e vrarë familjen..
Ai e ndjeu veten të tradhëtuar.. Një tradhëti e madhe kishte ndodhur, ndaj tij, ndaj familjes së tij, ndaj të gjithëve.. Para se të shkrehte pushkën e parë kundër nazizmit kishte patur një bisedë të shkurtër me komisarin e brigadës që kishte hyrë në veri ” Do të vij me ju të luftoj nazizmin, por unë jam nacionalist e dy gjana nuk i pranoj : Kapelen me yllin e kuq nuk e ve dhe dorën grusht nuk e baj, sepse këto nuk janë shenjat tona.. –kishte thënë ai.
A thua djegia e shtëpisë dhe humbja e familjes qe hakmarrje për nacionalizmin e tij? Dhimbja e tradhëtisë qe e madhe dhe ai s’e kishte mbajtur dot . Iku, iku, larg.. Dyzet e pesë vjet ndarë përsëgjalli nga familja , nga atdheu. I ndarë për sëgjalli, por jo i harruar. ..

* * *

Mari-Ana u rrit me një emër të tingellushëm. Madje qe bërë edhe një film për familjen e saj, ku shikuesit i kishte mbetur në mendje imazhi i një të arratisuri me pushkë në krah që kishte thirrur me tërsellim: Kanë djegë kullat e mia?
Mari-Ana kishte qenë 15 vjeçe kur kishin parë premieren. Ulur në krah të gjyshes së saj, vërente gjithë kohën me bisht të syrit se si do reagonte gjyshja gjatë filmit.. Ajo grua ball-lartë e me një pamje fisnike kishte mbetur e ngrirë ato dy orë rresht me sytë mbërthyer në ekranin e madh. Në një moment të vetëm, Maria Ana ndjeu një psheretimë të thellë dhe ajo i kishte shtrënguar dorën gjyshes..
Në shtëpi nana nuk kishte folur asnjë fjalë ato ditë.. Miq u erdhën për vizitë. Bënin komente për filmin.. Maria -Ana ndiqte me sy gjyshen tërë kohën.. Ajo, e vetmja ajo, s’kishte thënë asnjë fjalë.
Një ditë pasi kishin mbetur vetëm gjyshe e mbesë, Mari Ana e pat pyetur gjyshen për ditën e premierës së filmit: Ç’qe ajo ofshamë ?.. “Ah, si s’më ka plasur zemra atë ditë…” kishte thënë ajo. Vetëm kaq, e heshti.
Filmi përjetësonte të birin, heroin. Vite më parë i patën dhënë lajmin se djali i qe vrarë si tradhëtar, armik i popullit e trupin i a kishin hedhur e varrosur diku
Për nënën dhe fëmijët e tjerë, ende të parritur, kishte filluar maratona e kampeve të internimit, Lezhe, Berat, Vlorë.. Ishte gruaja e një të arratisuri dhe nëna e një tradhëtari.
Kishte shumë vjet që vajtonte në heshtje. Dymbëdhjetë vjet si një pemë e ndarë me dysh nga rrufeja. Burri e një djalë matanë detrave, të arratisur. Një tjetri nuk i dihej varri, vajzën e vetme pa e parë. Herën e fundit e kishin shpënë në Vlorë. Tek mblidhte ullinj i lutej Zotit që së paku të shihte të bijën. Dhe Zoti ia solli në shteg. Të dyja nënë e bijë shkëmbyen një vështrim të shpejtë e duke fshehur sytë u larguan pa thënë asnjë fjalë. Nëna u kujtua që ishte e internuar dhe vajza u kujtua që e patën ndalur t’i fliste nënës së saj.
Shtatë vjet pas vrasjes së të birit si ” tradhëtar i atdheut” pas vuajteve në internime, një ditë papritur i thanë se e kërkonin në Tirane, në Qeveri. Përse? Askush s’dinte gjë. E futën në një xhips të shoqëruar me dy ushtarakë. Ku do të më çojnë këtë radhë? Kush tjetër është vrarë nga familja ime, si tradhëtar? Për kë tjetër duhet të paguaj? Kishte rënkuar duke kërkuar fundin. Ushtarakët nuk kishin thënë asnjë fjale gjatë rrugës. Përse më shoqerojnë me ushtarë, a thua kaq e rrezikëshme qenkam? I kishin prirë ne atë godinë të ftohtë e të rëndë. Pastaj në një dhomë ku përreth një tavoline katërkëndëshe ishin ulur burra me spaleta e grada dukej sikur prisnin . Më i madhi prej tyre e ftoi të ulej në një nga kolltukët e dhomës e pastaj i zuri në gojë emrin e të birit të vrarë si tradhëtar.. Dhe brenda pak sekondave ndodhi më e habitshmja e të habitshmeve: Tradhëtari , për të cilin ajo kishte bërë interrnim e rrethuar me tela me gjemba, qe shëndruar në Hero..
Sa mund të ndihmojë imagjinata për të kuptuar se ç’hoqi zemra e asaj nëne kur i thanë ato fjalë…
-A mund ta shoh djalin?
-Nuk ke ç’i sheh, i thanë- ka shtatë vjet nën dhe...
Pesëmbëdhjetë vjet më vonë bënë filmin. Në film të shoqin dhe të birin i kishin vënë në dy llogore armike. Dy njerëz që donin të vrisnin njëri tjetrin. Ç’farë kërkonin të bënin me zemrën e asaj gruaje? Pse s’e linin të qetë?.
“Oh, si s’më ka plasë zemra atë ditë! Kishte psherëtirë gjyshja .
Dhe Mari-Ana nuk kishte për t’i harruar ato fjalë kurrë.

** *
Nuk mund të thoshte se kishte ndjerë ndonjë gjë të veçantë kur e kishte parë për herë të parë gjyshin. Plaku rrinte ulur në divan duke thithur cigaret njëra pas tjetrës. Ishte i hollë, i gjatë, i hajthëm. Mari Ana përpiqej të shihte përngjasime me fotografinë e oficerit të viteve tridhjetë, por qe e vështirë. Gjyshi atje kishte qenë të paktën 50 vjet më i ri.
Mbi tavolinën e bukës ajo vuri re disa kokra të bardha të cilat mendoi se duhet të ishin ilaçe që i kishte sjellë gjyshi nga Amerika. Nëna kishte thënë qe gjyshi i përdorte ato pas buke për të tretur ushqimin, quheshin alka seltzer.
Të nesërmen dhoma e ndjenjes qe mbushur me kureshtarë për të parë plakun që kishte ardhur nga Amerika.. Doktorë, gazetarë, komshinj, kurshtarë, dikush që donte të praktikonte anglishten, (por që gjyshi nuk i qe përgjigjur në anglisht) madje edhe postjeri e kishte marrë vesh që në atë adresë kishte ardhur një amerikan e zgjaste kokën për ta pare që nga dera. Në një moment gjyshi duke e pare dhomen plot me njërez kishte thënë:
- A nuk punoni ju?
Vizitorët kishin vënë buzen në gaz.
-Punojnë babë, por kanë ardhë me të pa ty.
-Atje nuk e len kush punën.. kishte thënë gjyshi, dhe të gjithe e kishin kuptuar se kishte qenë fjala për Amerikën.
Plaku kishte një kujtesë fotografike. Netët u mbushën me tregimet e tij për kohën para e pas lufte, për arratisjen, për jetën pa familjen, për 45 vjet pritje durimi për t'u bashkuar me të, për miqtë e shokët, për të vërtetat që ai dhe vetëm ai i dinte...Të gjithë mblidheshin në shtëpi para orës tetë të mbrëmjes. Natën e tretë rregulli u prish paksa pasi i nipi, doktori, qe vonuar pak. Nëna kishte parë orën. Ndoshta ndonjë pacient në spital? Mendoi. Kur u dha në derë, doktori pyeti me një vështrim të shqetësuar: "Ka ardhur njeri?" Jo, u përgjigjën. Ne po të prisnim ty.
Ai hyri në banjë. Mari-Anës i ra në sy se i vëllai nuk e ndezi dritën. Kur doli andej, ajo e shoqëroi me sy. Seç ndjeu. U ngrit, hyri në banjë i u afrua dritares dhe pa në rrugicën e tyre një benz të zi. I u drodh zemra. Ato lloj makinash ishin të Ministrisë Punëve të Brëndshme..

* * *

Të nesërmen, në shtëpi kishte plasur Sigurimi i Shtetit. Ishin tre oficerë. Nëna u priu në dhomën e miqve. Ata i bënë shenjë të mbyllte derën. Nuk ndenjën shumë, por kur dolën, nëna e kthye në kuzhine e bërë limon ne fytyrë.. I kishin dhënë ultimatumin që plaku duhej të kthehej nga kishte ardhur.
“Eshtë bërë një gabim, kuptoni? Eshtë bërë një gabim në ambasaden tonë në Itali. Plakut nuk duhej t’i qe dhënë vize.
“Përse? Përse xhanëm? Ç’ka bërë ? – pyeste nëna.
“Ne jemi këtu për të bërë detyrën’ -thanë ata. “Ju duhet t’i thoni atij të largohet brenda dyzet e tetë oreve”. Si mund t’i thoshte babait të kthehej nga kishte ardhur se “qe bërë një gabim?” Si qe e mundur të qe bërë një gabim “kaq i madh?”
Plaku kishte vënë re që diçka nuk shkonte atë pasdite.. E kuptoi që qeveria po merrej me të. E kishin paralajmëruar miqtë e tij që kur qe nisur prej Amerike. I kishin thënë të mos kthehej në Shqipëri. Ai kishte heshtur e pastaj kishte bërë si i kish thënë mendja e tij. Sidoqoftë një parandjenjë e kishte bërë qe të mos lajmeronte askend, për ardhjen e tij. Po kthehej në familje pas 45 vjetësh…
-Babë, .. a don të pish diçka? Kishte folur e bija pa guxuar të hapte bisedën që e kishin urdhëruar të bënte..
- Jo, asnjë send.
-A don ndonjë ambëlsine?
Qe shumë e vështirë për të t’i thoshte babait se çpo ndodhte. Si mund t’i thosh” Ik o babë nga ke ardhur ,se qeveria këtu nuk të do! Ç’punë ka qeveria.?. Unë jam baba i juaj. Kam ardhë tek fëmijët e mi, në shtëpine time!
Kush e dinte si do përgjigjej plaku. Plaku hështë e bluante.

* * *

Të nesërmen në mëngjez Sigurimi i Shtetit u dha përsëri në shtëpi. Nëna nuk e kishte zbatuar urdhërin. Kësaj here bashkë me ta kishte ardhur edhe një tjetër. Dukej më autoritar. Duhej të qe edhe më i madh në pozitë..
Ai hyri drejt e në kuzhinë, ku rrinte plaku. Mbi tavolinë mbi një taketuke qe bërë një pirg i madh bishtash cigare. Ai toku një gotë raki me të ( Mari-Ana kishte shqyer sytë. Mendoi se kjo hollësi atij mund t’i kushtonte punën sikur një nga vartësit ta raportonte më lart) e i tha:
-Ju mund të vini në Shqipëri më vonë, ndoshta, por tani duhet t’u nisim përsëri ne Amerikë. Eshtë bërë një gabim në ardhjen tuaj.
-Ani, ani, tha plaku. Gabime bahen.
U duk sikur qe i përgatitur për ketë.. Gjakftohtësia e tij u dha zemër të gjithëve në familje. Ashtu siç po merrnin ngjarjet, prisnin të ndodhte më e keqja.
Vëllai i Mari Anës ishte i vetmi që e përcolli plakun duke e shtyrë në karriken e ulokut deri brenda ne pistën e Rinas, pranë avionit.
Të nesërmen ai e ndjeu që gjurmohej nga Sigurimi i Shtetit. .. Ishte dhjetor i vitit 1989.

* * *

Zilja e telefonit e shkëputi Mari Anën nga mendimet. Ndonjë shok i gjyshit qe interesohej për shendetin e plakut? Daja nga Kanadaja?
Por jo. Dikush e ftonte të punonte në një kafe. Pse jo? Kishte thënë ajo pasi i kishte kaluar habija e parë. Duke punuar ndoshta do harronte pikëllimin e saj..

* * *

Atë pasdite tek lante filxhanet e kafes bënte çudi me veten se si nuk kishte patur fare klientë atë ditë. Bosi i saj kishte hyre dy herë në kafe dhe dalë po ashtu me një vështrim të papërcaktuar, pa thënë asnjë fjale. Ajo bluante mendimet e saj ndërsa lante filxhanet për here të dytë.. Një burre i vjetër hyri ne lokal. Mari-Ana i u afrua ekspresit. Nuk ishte e sigurtë nëse e kishte pare atë fytyrë më parë..
-Turke? Ekspres? Pyeti ajo..
Burri heshti një copë herë sikur të qe vështirë për të vendosur ..
-Ma ban një expres, tha ai duke futur dorën në xhep...
-Nuk paske klienta sot- vërejti plaku e s’po ia hiqte sytë nga fytyra. Ana qe mësuar me vështrimet hetuese të klientëve. Kjo ndodhte zakonisht me ata që hynin për herë të parë në kafe, jo me klientët e vjetër. Ajo s’foli..
-Sa kohë u bane këtu?
-Pothuaj dy muaj,tha ajo.
-A ke fillu me e njoftë Bronxin?
-Jo, me thënë të drejtën, vetëm këto dyqanet këtu rrotull ku blej gjëra për familjen në Shqipëri. Kam frike të shkoj më larg, se mos humbas. Kjo kafe është dy rrugë larg prej shtëpisë së gjyshit ku banoj.
-Si asht gjyshi? Pyeti ai papritur.
Ana e vështroi në fytyrë. A thua e njeh ky gjyshin tim? Pyeti veten ajo. Kishte tre ditë pa e parë gjyshin e sëmurë. Që kurse e kishin tranferuar nga spitali Barnabas në Kalvari, Mari Ana qe ndjerë keq. Se kishte idenë fare se ku binte ky spital. Qyteti ishte jashtëzakonisht i madh dhe i panjohur për të. Gjergji, një i njohur i gjyshit, i kishte premtuar se do ta shpinte në spital dy herë në javë. Gjyshi kishte kancer në pankreas. Herën e fundit që kishte qenë atje, e gjeti plakun duke rënkuar nga dhimbjet.
“ Ma mirë me vdekë sa ma parë se nuk ka ma kuptim me duru këto dhimbje pa shërim.” I kishte thënë të mbesës. Ana s’kishte parë kurrë një plak të rënkonte e i qe dhimbur gjyshi në shpirt. …
I kishte bërë një telefon dajës së vet në Kanada. Ai i kishte thënë se gjyshi nuk kish shpëtim dhe se ai prej andej ishte në lidhje të vazhdueshme me doktorët e spitalit. Pastaj e kishte pyetur se ç’kishte ndër mend të bënte pas vdekjes së gjyshit. A do të rrinte në Amerikë, apo do kthehej në Shqipëri? Mari Anës i qenë kujtur fjalët e të gjithëve që e inkurajonin të rrinte në Amerikë, se “Shqipërinë aty e kishte”. Një i panjohur në telefon që i ishte prezantuar si avokat që merrej me problemet e emigracioniti kishte bërë pothuaj të njejtën pyetje. A donte të bënte dokumentat për të qëndruar në Amerikë? Mari Ana qe hutuar krejt. Ajo kishte ardhur për gjyshin e sëmurë..
”Pse nuk i thua gjyshit të të adoptoje? Merri një firmë në spital dhe aq ! Kishte thënë ai.
Mari -Ana qe rëngjethur. Sugjerimi i avokatit për t’i marrë një firmë adaptimi një plaku që po jepte shpirt i qe dukur sa makabër aq edhe absurd.
Me sa duket avokati shqiptar sapo kish hapur zyrën e tij dhe i duheshin klientë. I qenë mbushur sytë me lot. Pas asaj mbrëmje ndjenja e dëshpërimit dhe zhgënjimit s’i ndahej. Qante pothuaj përditë.. Qante nga malli për vendin, për familjen e vet, qante për gjyshin qe s’do ta shihte më, këtë njeri që sapo kishte filluar ta njihte e i qe bërë kaq i dhimbsur. Kishin mbetur kaq shumë gjëra pa thënë.
Plaku qe shtruar në spital vetëm dy ditë, pas mbrritjes së Mari –Anës në Nju Jork. Kaq shpejt? I qe dukur sikur ajo ambulancë e bardhë ia kishte rrëmbyer gjyshin për të mos ia kthyer më.. Vështronte e përhumbur piklat e shiut që rrëshqisnin ngadalë mbi xhamin e dritarese përtej një qytet të madh e të pafund ngjyrë gri.. Kishte marrë tërë atë rrugë të largët për t’iu ndodhur pranë dhe s’arriti të rrinte as dy ditë me të. Ç’ti thoshte familjes në Tiranë? Kur morën telegramin nga Nju Jorku qe i lajmëronte se gjyshi qe sëmurë me kancer, ata kishin ngrirë një moment e pastaj me një gojë kishin thënë: Nga dëshpërimi!
I vëllai kishte bërë të hollat për biletën e udhëtimit e të gjithë ishin qetësuar me mendimin se së paku gjyshi do kishte dikë nga familja në muajt e fundit të jetës së vet.
E mbetur e vetme në apartamentin e vogël e çdo gjë që shihte për rreth qe bërë papritur e shtrenjtë për të; tavolina, shtrati, telefoni me numra të mëdhenj,(gjyshit i qe dobësuar shikimi shumë) gazetat, librat. Lahuta e Malsise, Shejzat, Kanuni i Leke Dukagjinit, një libërth i vogël i zverdhur nga koha- proces verbal i një mbledhje të Vatrës, (gjyshi kishte qenë anetar i saj) dhe tre libra të shkruar nga vetë ai. Ishin libra dokumentarë të mbushur me fotografi martirësh, datash e ngjarjesh. Gjyshi kishte bërë një listë emërore të familjeve të dëgjuara të Shqipërisë së veriut, të vrarët pa gjyq nga regjimi i 44-ës ne Shqipëri. Mes tyre gjeti tetë emra nga familja e saj dhe fotografi të babait të gjyshit. – bajraktari i Kthellës. Ai qe një burrë i veshur me tirqe, me pamje trimi e sy zhbirues. Në krah të tij i biri, një burrë i hajthëm me pak mustaqe. Emrin e tij e kishte dëgjuar nga nëna e saj për herë të parë. E kishin bërë fajtor pafaj për vrasjen e një misionari të lartë dhe e kishin pushkatuar bashkë me disa malsorë të tjerë para një grope të hapur posaçërisht... I rënë në gropë ai kishte thirur: Më bini prapë bre burra, se hala s’kam vdekë! Qenë nxituar ta varrosnin për sëgjalli.. Mari-Ana kishte gdhirë mbi ato libra. Librat e gjyshit e kishin lidhur me një botë për të cilën kishte dëgjuar e tani po e prekte të gjallë, të vërtetë..
Si kishte duruar ai pa familjen e vet për dyzet e pesë vjet?

* * *
-Që kur s’e ke parë gjyshin? E përmendi zëri i klientit.
-U bënë tre ditë dhe pres çdo çast të më thërase Gjergji, tha ajo. Ai më çon në spital tek gjyshi, se unë nuk e di ku ndodhet Kalvari.
-Tre ditë? – tha plaku. Nuk janë shumë.. por
Ai vuri ngadalë filxhanin e kafesë në tavolinë.
-A e di ti që gjyshi të ka vdekë?-tha ai papritur dhe Mari Ana e ndjeu veten si të goditur nga rrufeja. Mbuloi gojën me dy pëllëmbet për të mos e lënë britmën jashtë . Sytë e saj të tmerruar mbetën hapur mbi lajmëtarin..
-Po, tha plaku,.. Gjyshi yt është në shtëpinë funerale. Atje është edhe daja yt nga Kanadaja që ka ardhë për me e varrosë ... Bahu e fortë!
Mari Ana ishte në gjendje shoku. Kishte qëndruar e vetme në një dyqan të zbrazet gjithë ditën duke bërë çudi pse lokali qe bosh fare atë ditë. Tani e kuptoi që të gjithë klientat dhe bosi i saj e dinin që asaj i kishte vdekur gjyshi. Të gjithë. Ndaj i kishte përfshirë dheu, se askush s’kishte guxuar t'i jepte lajmin e kobshëm për gjyshin. Më së fundi kishin dërguar atë burrë plak me këtë mision.
Plaku nxorri një shami të zezë.
- Merre, tha, kjo do të duhet. Vëre në kokë siç është zakoni e hajde me mua tash të të çoj tek funeral home..


* * *

Shtëpia funerale nuk ishte as pesë minuta rrugë me këmbë nga vendi ku punonte Mari-Ana. Asaj i kishte rënë të kalonte shpesh pranë asaj godine të ftohtë, bardhë zi, me një indiferencë të tillë sikur ajo dhe Mari -Ana s’do t’u binte kurrë të takoheshin. O Zot sa frikë e kishte vdekjen ! As në ëndër nuk e pranonte! Ëndërat i kishte paralajmerime. I dilnin. Kishte qenë dhjetor, tamam si kjo kohe, prag i vitit te ri, kishte pare atë ëndër të frikëshme: Tërmet në shtëpinë e saj. Një tërmet të madh. Katër muret e shtëpisë lëviznin e nuk ishin në gjendje të mbanin tavanin. Tavani qëndronte pezull në ajër duke u shkarë anash. Shtëpia kishte mbetur pa tavan. Qe zgjuar nga gjumi e lemerisur:
“O Zot, vetëm vdekje mos na dërgo!”
Atë mbrëmje e kishin marrë në telefon nga Tirana. I vëllai i kishte dhënë lajmin e pabesueshëm: Ka ardhur gjyshi nga Amerika!
Lajmi kishte qenë diçka krejt e kundërt nga vdekja, por qe një ringjallje me peshën e një tërmeti. Tërmeti që solli vdekjen.
Këtë ndjente ajo tek kapërcente pragun e shtëpisë funerale.. Në të dy krahët e koridorit të gjerë ishin hapur dy dyer.”Dy arkivole”, i punoi mendja vetëtimthi. Nga njëra derë dëgjohej e qara e grave , nga dera tjetër vinte heshtja. Mari Ana rregulloi instiktivisht shaminë e zezë mbi flokë dhe mori për andej.
Kur u dha në derë, ata që ishin aty kthyen kryet. Me një vështrim të shpejtë Mari Ana përfshiu tërë dhomën e gjatë në krye të së cilës ishte arkivoli i zbukuruar i plakut dhe krahun tjetër të dhomës qëndronin ndoshta jo më shumë se pesëmbëdhjetë a njëzet vetë. Midis tyre një burrë me trup të shkurtër veshur me pardesy ngjyrë kremi. Burri binte në sy nga fisnikëria në të pare. “Daja!” klithi Mari Ana në shpirt. Ishte një dajë që s’e kishte parë kurrë, por në momentin që sytë e tyre u takuan të dy e njohën njëherësh njëri tjetrin. Ishte një thirrje gjaku. Ai i ngjante shumë gjyshes. Ajo iu lëshua në krahë dhe ai e mbajti për pak sekonda ashtu duke ndjerë të qarën e saj, e pastaj shoqëroi tek trupi pa jetë i plakut Arkivoli qe si një kuti e bukur e veshur në mëndafsh të bardhë pala-pala. Gjyshit i qe dukur i ngushtë krevati i nënës me çarçafë të bardhë pambuku për të fjetur, por në këtë kuti të mëndafshtë ai dukej se prehej në qetësi. Kishte dashur të vdiste në Shqipëri, ta treste toka ku u lind, por nuk e lanë. I u dorëzua tokës që e ushqeu.
Mari -Anës i rridhnin lotët vetiu e ndjeu t’i dridhej mjekra..
Ishte një ditë para vitit të ri dhe varrimi qe lënë dy ditë më pas..
Mbrëmja e vitit të ri kishte qenë gjithënjë mbrëmja më e veçantë për Mari-Anën. Ishte ditëlindja e saj. Ç’dhuratë të solli Viti i Ri për ditëlindje? E pyesnin kur qe e vogël
“Gjyshin e vdekur…. gjyshin e vdekur…. gjyshin e… " rënkonte një zë i brendshëm.


Maj, 2006

Albana Melyshi Lifschin (Ky tregim është përfshirë në vëllimin e ri me tregime "Takim me të paprituren' -botuar ne gusht 2006, në Tiranë, nga shtepia botuese Arberia).

Bota e Gruas Shqiptare - FLORA SHALA AMETI - POEZI

Flora Shala Ameti, Suedi


Jehona e muzikës

Zëri yt, dhe zëri im
kanë të njëjtën tingullim..
buzët tona kanë të njëjtë
shije si molla....
melodija e muzikës
jehonë në ne të dy...
fjalët i mbajmë
në shpirtë, ato i shprehim
me shiqimet tona...
ne tërheqim tek njëri tjetri
si magnetet.... .
si planetet rreth
e qark tokës sonë...!

Suedi 2006,08,31